Evrensel tasarım ve sürdürülebilir tasarım ilkeleri bağlamında alışveriş merkezlerinin incelenmesi: Kayseri AVM örnekleri

Alışveriş merkezleri; günümüzde sosyal hayatın ve tüketimin içerisinde önemli yer tutan ve birçok ihtiyacımızı karşıladığımız yapılardır. Alışveriş merkezlerinin mimari tasarımında standart kullanıcı grubu dışında tüm kullanıcıların katılımını önemseyen Evrensel Tasarım kavramı; farklı kullanıcı grupların beklentilerini, istek ve gereksinimlerini karşılamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda kullanıcı çeşitliliğinin ve sayısının fazla olduğu alışveriş merkezlerinin tasarımının da evrensel tasarım yaklaşımı ile değerlendirilmesi önem kazanmıştır. Günümüzde değişen ve gelişen teknoloji, yaşam standartları enerjiye olan ihtiyacı arttırmış, fosil yakıt kaynaklarının tükenebilir ve çevre dostu olmadığının anlaşılması, yapısal faaliyetler ve değişen yaşam biçimine koşut olarak artan enerji gereksinimi, kentleşme sonucu ortaya çıkan çevre ve atık sorunları "sürdürülebilirlik" kavramını gündeme getirmiştir. Ekonomi, çevre ve sosyal bileşenleri temel alan sürdürülebilirlik kavramı; birçok disiplinle birlikte, mimarlık disiplinine de dahil olmuş, çevre sorunlarına duyarlı sürdürülebilir tasarım ve yeşil bina tasarımına olanak sağlamıştır. Kullanıcı için sağlıklı, güvenli, dayanıklı, ekonomik ve konforlu yaşam düzeyi sağlamayı amaçlayan sürdürülebilir tasarım; yapının hizmet ömrü boyunca enerjinin, suyun, toprağın, havanın, malzemenin ve kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını, malzemenin geri dönüştürülebilmesini ve atık kontrolünü önemsemektedir. Bu çalışmanın amacı evrensel tasarım ve sürdürülebilir tasarım bağlamında Kayseri kentinin farklı noktalarında hizmet sunan alışveriş merkezlerini incelemektir. Çalışma kapsamında tarihsel süreçte alışveriş merkezlerinin gelişimi, evrensel tasarım ve sürdürülebilir tasarım ilkeleri, yeşil bina sertifikalarının yapılarda kullanılması konuları incelenmiş, günümüzde sosyal hayatın ve tüketimin içerisinde önemli ölçüde etkisi olan alışveriş merkezlerinin tasarımına yönelik öneriler sunulmuştur.