Diabetes mellitusu olan hastaların yaşam kalitesini etkileyen faktörler: Tanımlayıcı kesitsel bir çalışma

Giriş: Diyabet 21. yüzyılın en kritik halk sağlığı sorunlarından birisidir. Kanda yüksek glikoz seviyelerine (hiperglisemi) neden olan metabolik bir hastalıktır. Bu hastalık, insülin üretimi, insülin etkisi veya her ikisiyle ilgili sorunlardan kaynaklanabilir. Diyabetli hastalar hem kırsal hem de kentsel alanlarda daha düşük yaşam kalitesine sahiptir. Amaç: Çalışma diyabet hastalarının yaşam kalitesini etkileyen faktörleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmada tanımlayıcı kesitsel bir tasarım kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Salah al-Din Vilayeti Sharqat Genel Hastanesi hastaları arasından rastgele seçilen 110'u kadın ve 90'ı erkek olmak üzere toplam 200 yetişkin diyabetli birey oluşturmuştur. Katılımcılar üç bölümden oluşan bir anketi yanıtlamışlardır. Bu bölümler, demografik özellikler, tıbbi özellikler ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği'nden faydalanılarak hazırlanan yaşam kalitesi alanlarını içermektedir. Ölçek maddelerini değerlendirmek için beşli Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Veriler, 1 Ocak 2022 - 5 Şubat 2022 tarihleri arasında görüşme yoluyla toplanmış ve sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, p-değerini ve anovayı içeren tanımlayıcı istatistiksel analiz uygulanarak analiz edilmiştir. Bulgular: Yaş gruplarına bakıldığında ise katılımcıların çoğunluğu 57 yaş ve üzeri (40,5%) yaş grubundandır. Sonuçlar, diyabetin kadınlarda erkeklere göre daha yaygın olduğunu gösterdi (55%). Örneklem, evli hastaların neredeyse tamamını (97,5%) oluşturmuştur. Eğitim düzeyine bakıldığında ise katılımcıların büyük çoğunluğu (43,5%) ilkokul mezunudur. Örneklemlerin yaklaşık 44% ev hanımıdır. Sonuçlar ayrıca, katılımcıların aylık gelirlerinin zar zor yeterli olduğunu, yani yaklaşık 54%. veya yarısından fazla olduğunu gösterdi. İkamet yeri açısından hastaların çoğu kırsalda yaşıyordu (61%). Evdeki aile bireylerinin sayısı 6-10 kişi (49%) arasında değişmektedir. Çocuk sayısı çoğunlukla 1-2 (46%). Sonuçlar, ikinci tip diyabetli hasta sayısının birinci tip diyabetli hasta sayısından (61%) daha fazla olduğunu ve bir yıl ve daha uzun süredir diyabet tanısı konanların yüzdesinin 90% olduğunu gösterdi. Oral hipoglisemik ilaç kullananların oranı 59,5% iken, insülin kullananların oranı 29,5%. Kronik hastalık varlığı açısından bazı hastalarda daha çok kalp hastalıkları ve hipertansiyon olup, bu hastalıkların 55% oluştururken, diyabetli hastaların yarısından fazlasının genetik hastalıkları (53%) vardı. Katılımcıların yaklaşık 47%"hayır" cevabını vermiştir, yani genetik bir hastalık yoktur. Sigara konusunda ise katılımcıların büyük çoğunluğu (83,5%) sigara içmezken, 16,5% sigara içiyordu. Katılımcıların tamamı alkol (100%) kullanmamıştır. Kan şekeri ölçüm cihazı olan hasta oranı 40,5%. Kan şekerini günlük, haftalık ve aylık olarak ölçen hastaların oranları 21,5%, 42,5% ve 36%. Sonuçlar, 25-29,9 arasındaki vücut kitle indeksinin en yüksek yüzdeye (50%) sahip olduğunu gösterdi. Yapılan incelemede yaşam kalitesinin sosyal ilişkilerde yüksek düzeyde (72,86 ± 14,08), en düşük puan ortalamasının ise fiziksel alanda (4,95 ±12,67) olduğu belirlendi.Yaşam kalitesinin bazı sosyo-demografik özelliklerle (cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, aylık gelir, ikametgah, çocuk sayısı, ilaç türü ve kronik hastalık varlığı) güçlü bir ilişkisi vardı. Orta yaşlı ve yaşlıların obez olma olasılığı daha yüksekti, hastalıkla ilgili elde edilen bilgiler kabul edilebilirdi ancak hastalığa karşı güvenlik önlemleri zayıftı. P < 0,05 düzeyinde cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, aylık gelir, ikamet yeri ve çocuk sayısı arasında anlamlı bir fark vardı (P = 0,003, 0,019, 0,009, <0,0001, <0,0001 ve 0,031). İlaç türü, kronik hastalığınız var mı, Evet ise kimin P = 0,012, 0,025 ve 0,009 olduğu arasında anlamlı fark vardı. Sonuç: Bu çalışma diyabet hastalığının ülkemizdeki hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkisini desteklemiştir. Ayrıca hastalıkla ilgili elde edilen bilgilerin kabul edilebilir düzeyde olduğu, ancak hastalığa karşı güvenlik önlemlerinin zayıf olduğu tespit edilmiştir.