Toprakdaki suda çözünmez fazlı sıvı (NAPL) kirleticilerin arıtımını etkileyen faktörler

Sunulan tezin amacı, topraktaki suda çözünmeyen fazlı sıvı kirleticilerin (NAPL) arıtımını etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu amaçla, akışkan ve sabit yataklı sistemlerde temel arıtma metotlarından fiziksel ve biyokimyasal arıtım çalışılmıştır.Çalışmada, hem akışkan yataklı hem de sabit yataklı sistemler için spesifik olan parametrelerin yanı sıra, başlangıç kirletici konsantrasyonu, bölgesel bakterilerin varlığı, toprak iyileştici maddelerin varlığı ve miktarı gibi parametreler de araştırılmıştır. Toprak iyileştirici madde olarak katı atık kompostu seçilmiş olup, dört farklı toprak örneği kullanılarak arıtma verimleri araştırılmıştır. Deneylerde, suda çözünmeyen sıvı fazlı kirletici madde özelliklerini iyi temsil ettiği için dizel kullanılmıştır. Arıtma performansları, topraktaki toplam petrol hidrokarbonları (TPH) ve poliaromatik hidrokarbon (PAH) seviyeleri ölçülerek değerlendirilmiştir. Arıtma süreci boyunca, kirleticilerin buharlaşma kayıplarını belirlemek amacıyla sistemler temiz steril toprakla da çalıştırılmıştır.Çalışmanın temel bulguları şunlardır; i) TPH arıtma verimlerinin sistemdeki başlangıç kirletici konsantrasyonunun artmasıyla azaldığı görülmüştür ii) sabit yataklı sistemlerdeki arıtma verimleri, akışkan yataklı sistemdekilere göre daha yüksektir iii) topraktaki yüksek dizel konsantrasyonu yüzünden, toprak ve hava&su arasındaki kesişme alanı bloke edildiğinde, sabit yataklı sistemlerde toprak artma verimleri düşmüştür iv) termal buharlaşma, kirleticilerin topraktan giderilmesinde baskın olan prosestir ve verimi kirleticinin ve toprağın özelliklerine göre değişmektedir v) kirlilik yaşı NAPL nin topraktan arıtılmasını olumsuz yönde etkilemektedir vi) genel olarak, TPH giderim verimleri CO2 oluşumuyla artış göstermektedir vii) PAH arıtma verimleri, artan benzen halkalarıyla artmasıyla azalma göstermektedir. Kirleticinin biyoelverişliliğini ve uçuculuğunun belirleyen faktörler olan suda çözünürlük ve buhar basıncı ile PAH giderim verimi arasında kuvvetli bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir.