Uzaktan çalışma düzeninde duygusal örgütsel bağlılığı etkileyen faktörler: Karma metod yaklaşımı

Mayıs 2020'den itibaren COVID-19 pandemisinin yayılmasını önlemek amacıyla birçok şirket, çalışanlarını uzaktan çalışma sistemine geçirmiştir. Fiziksel olarak ofis ortamından uzaklaşan çalışanların, bu yeni çalışma biçimi karşısında örgütsel bağlılıklarının nasıl etkileneceği önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, pandemi döneminde yaygınlaşan ve bazı işletmeler tarafından kalıcı hale getirilen uzaktan çalışma ortamında, çalışanların örgütsel bağlılıklarını etkileyen faktörleri incelemektir. Araştırma, nitel ve nicel veri toplama yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı ile yürütülmüştür. İlk aşamada, Türkiye'de Telekomunikasyon, Finans ve Ulaştırma sektörlerinde görev yapan otuz yöneticiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler NVivo15 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, yüksek öz-yeterliliğe sahip çalışanların uzaktan çalışmanın getirdiği zorluklara rağmen destekleyici yönetici etkisi ve iç motivasyonu arttıracak etkenlerle örgütsel bağlılıklarında bir azalma yaşamadıklarını göstermektedir. Ayrıca, etkili yönetsel iletişim, esnek çalışma saatleri ve yöneticilerle kurulan yakın ilişkilerin işyaşam dengesine katkı sağlayarak bağlılığı artırdığı belirlenmiştir. Nitel bulgular doğrultusunda, Türkiye genelinde çeşitli sektörlerde görev yapan 487 uzaktan çalışan ile çevrimiçi anket uygulanmış ve elde edilen nicel veriler SPSS 26.0, v Amos 23.0 ve Hayes PROCESS Macro analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda: (a) Öz-yeterliliğin duygusal örgütsel bağlılığı artırdığı, (b) Hizmetkâr liderliğin bu ilişkiyi aracılık yoluyla etkilediği ve (c) İçsel motivasyonu düşük çalışanlarda, yüksek öz-yeterlilik seviyelerinde daha yüksek örgütsel bağlılık görüldüğü ortaya konmuştur. Çalışma, teorik olarak uzaktan çalışmada öz-yeterliliğin ve hizmetkâr liderliğin önemini vurgularken, pratik olarak insan kaynakları uygulamalarında çalışanların özyeterliliklerinin desteklenmesi ve yöneticilerin destekleyici bir liderlik anlayışı benimsemesi gerektiğini önermektedir.