Farklı dozlarda uygulanan metsulfuron methyl herbisitinin bazı çam türlerinin tohum çimlenmesine etkisi

Zararlı otsu bitkiler (diri örtü), fidanlık, gençleştirme ve ağaçlandırma çalışmalarında asli ağaç türü fidanlarıyla saha kaynakları için rekabete girerek fidan yaşama yüzdesini ve büyümesini önemli düzeyde azaltmakta, bununla birlikte emek, zaman ve mali kayıplara yol açmaktadır. Diri örtüyle kimyasal mücadele diğer yöntemlere özellikle de insan gücüyle mücadeleye göre daha etkili ve uygun maliyetli birmücadele sağlayabilmektedir. Hızlı tohum herbisit tarama yöntemi, kimyasal zararlı bitki mücadelesinde kullanılacak herbisitlerin fitotoksisitesinin hızlı ve güvenilir olarak belirlenmesinde başarıyla kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem, uygulanmakta olan yöntemlere kıyasla araştırma süresi ve maliyetini önemli oranda düşürülebilmektedir. Metsulfuron methyl, dünyada çam plantasyonlarında büyüyen zararlı otsu ve odunsu bitkilerin seçici (selektif) kontrolünde yaygın olarak kullanılan sistemik bir herbisittir. Bu çalışmada, karaçam (Pinus nigra J.F. Arnold), sarıçam (Pinus sylvestris L.), sahil çamı (Pinus pinaster Aiton) ve kızılçam (Pinus brutia Ten.) tohumları aralarında düşük, orta, yüksek ve kontrol dozlarını içeren15 farklı metsulfuron methyl çözeltisiyle ön işleme tabii tutulmuş ve farklı dozların birikimli (kümülatif) tohum çimlenme yüzdesi ve hızına etkisi incelenmiştir. Çam türlerinin tohum çimlenme hızı ve birikimli (28 gün) yüzdesi farklı metsulfuron methyl dozları arasında önemli farklılıklar göstermiştir. Metsulfuron methyl orta ve düşük dozlarda önemli oranda fitotoksik değilken, yüksek dozlarda tohum çimlenmesini anlamlı oranda düşürmüştür. Herbisitle ön işlem özellikle çimlenme hızını etkilemiştir. Bu sonuçlar, düşük ve orta dozlarda kullanılacak metsulfuron methylin önemli asli tür zararı olmadan fidanlık ve gençleştirme alanlarında yapılacak diri örtü mücadelesinde başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak, bu sonuçların arazi koşullarında da doğrulanması gerekmektedir. Etkili ve güvenilir zararlı bitki mücadelesi gerek fidanlıklarda gerekse de gençleştirme alanlarında başarılı fidan yetiştirme ve büyümesi için oldukça önemlidir. Anahtar sözcükler: çam, fitotoksisite, methsulfuron methyl, tohum çimlenmesi, zararlı bitki mücadelesi.