Farklı düzeylerde kalsiyum içeren sularda bakır etkisinde kalan balıkların (Oreochromis niloticus) antioksidan ve ozmoregülasyon sistemlerinin incelenmesi

Tatlısuların sertlik değerleri coğrafik bölgeye bağlı olarak değişmektedir. Su sertliğinde katkısı olan en önemli parametreleriden birisi suda bulunan kalsiyum (Ca+2) miktarıdır. Metal toksisitesi suda bulunan iyonlardan etkilenebilmektedir. Bu çalışmada, bir tatlısu balığı olan Nil Çuprası (Oreochromis niloticus) farklı düzeylerde Ca+2 içeren sularda farklı bakır (Cu+2) derişimlerinin etkisine bırakılmıştır. Deneyler akut (3 gün, 0,3 μM Cu+2) ve kronik (30 gün, 0,03 μM Cu+2) olarak iki farklı süreçlerde yürütülmüştür. Bu süreçler sonunda, balıkların solungaç ve bağırsak dokusunda Na+/K+-ATPaz ve Mg+2-ATPaz aktivitleri, kas dokusunda Ca+2-ATPaz aktivitesi ve karaciğer dokusunda antioksidan enzim aktiviteleri ölçülmüştür. Akut ve kronik deneyler sonunda ATPaz ve antioksidan enzim aktivitelerinde Cu+2 ve Ca+2 derişimine, süreye ve doku tipine bağlı olarak anlamlı (p<0.05) değişimler olmuştur. Ca+2+Cu+2 etkisindeki balıklarda genellikle ATPaz aktivitelerinde azalış gözlenirken, sadece Ca+2 etkisinde ise artış yanında azalış da gözlenmiştir. Karaciğerdeki antioksidan sisteme özgü olan parametrelerde akut süreçte sınırlı bir etki gözlenirken, kronik süreçte daha fazla parametrede anlamlı değişimler gözlenmiştir. Kronik süreçte, süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon S-transferaz (GST) aktivitlerinde artışlar görülürken, katalaz (CAT) aktivitesinde azalış görülmüştür. Diğer yandan, toplam glutatyon (GSH) ve okside glutatyon (GSSG) düzeylerinde de anlamlı artışlarlar görülmüştür. Bu çalışma, farklı sertlik değerine sahip olan sularda metal toksisitesinin değişebileceğini gösterirken, aynı zamanda sucul ortamlardaki doğal çalışmalarda dikkat edilmesi gerekliliğini vurgulamıştır. Anahtar Kelimeler: Bakır, Kalsiyum, Oreochromis niloticus, ATPaz, Antioksidan