Farklı fiziksel aktivite düzeylerindeki sağlıklı bireylerde vücut farkındalığı ile denge ve postür arasındaki ilişkinin incelenmesi

VATANSEVER, Ö.M. Farklı fiziksel aktivite düzeylerindeki sağlıklı bireylerde vücut farkındalığı ile denge ve postür arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2018. Çalışmanın amacı farklı fiziksel aktivite düzeyine sahip sağlıklı bireylerin vücut farkındalıkları ile denge ve postür arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya okuma yazma bilen, 18-65 yaş arası herhangi bir ortopedik, nörolojik, mental, vestübüler, sistemik rahatsızlığı olmayan, denge testlerini tamamlamayı engelleyecek bir problemi olmayan gönüllü, sağlıklı 64 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen bireylerin vücut farkındalıkları Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) ile değerlendirildi. Denge, Modifiye Romberg Testi ve Y Denge Testiyle değerlendirildi. Postür ise Corbin ve arkadaşları tarafından hazırlanan form ile değerlendirildi. Çalışmaya katılan bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketinin (UFAA) kısa formuna göre belirlendi. Sağlıklı bireyler UFAA skorlarına göre inaktif (n=20), az aktif (n=24) ve yeterince aktif (n=20) olarak sınıflandı. Yeterince aktif grubun vücut farkındalığı inaktif gruptan daha iyi bulundu (p0.05). Gruplara göre vücut farkındalığı ile denge arasındaki ilişkiye bakıldığında ise; VFA ile Y Denge Testi skorları ve Modifiye Romberg Testi arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p˃0.05). İnaktif grubta VFA ile lateral postür analizi, toplam postür analizi ve postür sınıflaması puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p˂0.05). İnaktif bireylerin vücut farkındalığı artarken postüral düzgünlüklerinin de arttığı belirlendi. Günümüzde gelişen teknolojinin bir sonucu olarak artan sedanter aktivite, kötü çalışma koşulları ve artan stres gibi nedenler yüzünden artan postüral bozukluklar, fizyoterapistler için ciddi bir sorun haline gelmektedir. Fizyoterapistlerin vücut farkındalığı ile ilgili bilinçlenmesi ve çalıştığı popülasyonu da bu konuda bilinçlendirmesi sonucunda bireylerdeki postüral bozukluklarda düzelme olabileceğini hatta sağlıklı bireylerde bu postüral bozuklukların önlenebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Vücut farkındalığı, denge, postür, fiziksel aktivite