Farklı geometrik şekillere sahip yan kapakların deşarj performansının deneysel olarak incelenmesi

Hidrolik yapılar; suyun iletilmesini, yönlendirilmesini, düzenlenmesini, kontrolünü ve deşarjını sağlayan önemli yapılardır. Bu yapılar sayesinde, yaşamın var olmasını sağlayan suyun, maksimum verim ile kullanımı sağlanmaktadır. Yanal kapaklar bu hidrolik yapıların önemli türlerinden biridir. Literatürde karşıdan alışlı kapaklar ile ilgili birçok çalışma bulunmasına karşın yanal akımla ilgili çalışmalar sınırlıdır. Yanal kapaklar ile ilgili gerçekleştirilen çalışmalar çoğunlukla klasik dikdörtgen kapaklar için gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle bu yüksek lisans çalışmasında; farklı geometrik şekillere sahip yan kapaklar için farklı hidrolik karakteristikler dikkate alınarak çalışma konusu deneysel olarak incelenmiştir. Deneylerde dikdörtgen, üçgen ve yarım daire şekline sahip üç farklı kapak kullanılmıştır. Her şekil için dokuz farklı boyut belirlenmiş ve toplamda yirmi yedi adet kapak imal edilmiştir. Dikdörtgen, üçgen ve yarım daire için ayrı ayrı imal edilen her dokuz kapağın kapak açıklığı kesit alanı birbirine eşit olacak şekilde tasarlanmış ve deneyler gerçekleştirilmiştir. Farklı şekil ve boyutlardaki kapakların hidrolik karakteristiklerini incelemek amacıyla doğrusal kanalda ve nehir rejiminde 343 adet deney dizisi gerçekleştirilmiştir. Debi katsayısını önemli ölçüde etkileyen boyutsuz parametreler belirlenmiş ve bu boyutsuz parametrelerin debi katsayısı üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Yanal kapağın aynı enkesit alanına ve aynı kapak açıklığına sahip olmasına rağmen geometrik şeklin değişmesi ile yanal kapağın hidrolik karakteristiklerinin değiştiği sonucuna varılmıştır. Mevcut çalışma diğer araştırmacıların elde ettiği sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca geliştirilen eşitliklerin güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Geliştirilen eşitliklerin güvenle kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.