Farklı kayın mantarı misellerine manyetik alan ugulaması, farklı kompost çeşitlerinde yetişen mantarların verimi ve bazı fiziko-kimyasal özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma iki farklı araştırma konusundan oluşmaktadır. İlk bölümde, farklı manyetik alan yoğunluklarının ve manyetik alana maruz kalma sürelerinin P. ostreatus, P. eryngii, P. citrinopileatus ve P. pulmonarius misellerinin gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaç için PDA (Potato Dextrose Agar) hazırlanarak her bir petri kabına 25 ml konulmuş ve buğdaya sardırılmış misellerle aşılama yapılarak farklı maruziyet sürelerinde (5, 15 ve 30 dk) farklı manyetik alan uygulamasına (2 mT, 25 mT, 50 mT ve 100 mT) 5 tekerrür olacak şekilde maruz bırakılmıştır. Petri kapları laboratuvarda oda koşullarında bırakılarak 20 günlük periyotta her iki güne bir olmak üzere misel gelişimleri ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, SPSS 25 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Anova testi, manyetik alan ve maruz kalma süresinden etkilenen mantarların büyümesinde önemli farklılıklar göstermiştir. Tüm mantarlarda en iyi gelişime 100 mT manyetik alanda ve 30 dakikalık maruz kalma süresine tespit edilmiştir. P. pulmonarius, aynı yoğunluktaki Manyetik alan ve maruz kalma süresinde mantarların geri kalanından üstündü. Manyetik alan uygulaması olmadan alınan ölçümlerde en iyi misel gelişimi P. pulmonarius ve en az misel gelişimi ise P. ostreatus'da görülmüştür. Araştırmanın ikinci bölümünde kompostların mantarların gelişimine, verimliliğine ve bazı fiziko-kimyasal özellikleri üzerine etkisi test edilmiştir. Yukarıda belirtilen 4 farklı mantar türü farklı kompostlardan oluşan "%100 pamuk", "%80 pamuk+%20 buğday kepeği", "%80 meşe talaşı+%20 buğday kepeği", "%80 buğday samanı+%20 buğday kepeği", "%80 kavak talaşı+%20 buğday kepeği", "%60 pamuk+%30 meşe talaşı+%10 buğday kepeği", "%60 pamuk+%30 buğday samanı+%10 buğday kepeği", "%60 pamuk+%30 kavak talaşı+%10 buğday kepeği" olmak üzere 8 farklı kompost üzerinde yetiştirilmiştir. Sonuçlar tüm misellerin gelişimi için gerekli olan süre, primodium çıkması için gereken süre, ilk hasat zamanı, hasat periyodu, toplam üretim, biyolojik verim ve kimyasal içeriklerinde çalışılan mantar türlerinde kompost çeşidine bağlı olarak önemli farklılıkların olduğunu göstermektedir. Araştırmanın ikinci bölümünde elde edilen sonuçlar: 1) Mantarlardaki antioksidanların aktivitesinin, kullanılan substrat tipine göre artan konsantrasyondan etkilendiği tespit edilmiştir. 2) % 80 meşe talaşı+% 20 buğday kepeği substratı üzerinde yetiştirilen Pleurotus ostrearus'da 3,33 mg/ml konsantrasyonda en yüksek %84 inhibisyon değerine ulaşmıştır. 3) Aynı konsantrasyonda % 80 pamuk + % 20 buğday kepeği kompostunda yetişen P eryngii'de inhibisyon; %80.37, %60 pamuk + % 30 kavak + % 10 buğday kepeği kompostunda yetişen P. citrinopileatus'da % 81.93 ve son olarak %60 pamuk + % 30 kavak talaşı + % 10 buğday kepeği kompostunda yetişen P. pulmonarius'da yine aynı konsantrasyonda % 81,93 çıkmıştır. Toplam fenol içeriklerinde yetiştirilen mantarların kompost çeşidinden etkilenmesinden dolayı önemli farklılıklar görülmektedir. %80 buğday samanı+ %20 buğday kepeğinde yetiştirilen P. ostreatus'da en iyi toplam fenol içeriği 71,3 mgGAE/gr oranında belirlenmiştir. P. eryngii' de en iyi toplam fenol içeriği 89,40 mg GAE/gr oranında %80 meşe talaşı + %20 buğday kepeği kompostundan elde edilmiştir. Tüm mantar çeşitlerinde ve kullanılan kompost çeşitlerinde en yüksek toplam fenol içeriği 92,26 mg GAE/gr değeriyle %100 pamuk komposttunda P. citrinopileatus'da görülmüştür. Son olarak %80 kavak talaşı + %20 buğday kepeği kompostunda yetiştirilen P. pulmonarius'da 50,43 mg GAE/gr değeriyle en düşük fenol içeriği değeri bu çalışmada kaydedilmiştir.