Farklı liken ekstraktlarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) tohumlarının çimlenme ve gelişimleri üzerine allelopatik etkileri

Toksik bileşikler içeren bitkilerin çoğu ekstrakte edildiklerinde ve diğer bitkilere uygulandıklarında, doğal herbisit, antibakteriyal ve antifungal olarak çok etkili olabilmektedirler. Allelopatik etkiye sahip olan biyoaktif maddeler, hem inhibitör hem de stimülatör özellik gösterebilmektedirler. Çalışmamızda, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren bazı liken türlerinin etanolik ekstraktlarının buğday tohumlarının çimlenme ve büyümesi üzerindeki allelopatik etkileri belirlemek amacıyla Umbilicaria decussata (Vill.) Zahlbr, Parmelina tiliacea (Haffm.) Hale ve Bryoria fuscescens (Gycln.) Brodo & D.Hawkaw likenlerinin etanolik ekstraktlarının farklı derişimleri (1, 3, 10, 30 ve 100 mg/mL) ekmeklik buğday tohumlarının çimlenme ve gelişmesi üzerine allelopatik etkileri 7 gün süresince incelendi. Deney sonlandırıldığında liken ekstraktlarının yüksek derişimlerinde yetiştirilen tohumların çimlenmediği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, etanolik liken ekstraktlarının düşük derişimlerinin buğday tohumlarının çimlenme ve gelişmesi üzerine stimülatör bir etkisinin olduğu, yüksek derişimlerinin ise inhibitör bir etkiye olduğu belirlenmiştir.