Farklı malzeme bileşenleri ile tasarlanan taş mastik asfalt aşınma karışımının çatlak performansının araştırılması

Karayolu esnek üstyapısı farklı tabakalardan meydana gelmektedir. Esnek üstyapıları meydana getiren tabakalar ön görülen proje süresi boyunca ağır trafik yükleri ve olumsuz hava koşulları gibi durumlarda görevlerini yerine getirebilecek şekilde tasarlanmaktadır. Ancak bu olumsuz koşullardan dolayı meydana gelebilen çatlaklar, zaman içerisinde esnek üstyapı tabakalarında yapısal bozulmalara dönüşmektedir. Bu yapısal bozulmaların sebeplerinin incelenmesi ve kalıcı çözümler üretilmesi gerekmektedir. Esnek üstyapıların yorulma dayanımlarını tekrarlı trafik yükleri altında belirlemek için Yarım Dairesel Eğilme testi tercih edilmektedir. Çalışmada ilk olarak agregalar ve bitümler belirlenerek teminleri gerçekleştirilmiştir. İkinci olarak Taş Mastik Asfalt Aşınma tabakasına ait optimum bitüm oranları tespit edilmiştir. Son aşamada optimum bitüm oranlarında hazırlanan numunelere AASHTO T 393 standardına göre Yarım Dairesel Eğilme performans testi uygulaması yapılmıştır. Bu deneyler ile laboratuvar ortamında hazırlanan numuneleri oluşturan farklı bitüm ve agregaların her birinin kırılma mekaniği parametreleri üzerindeki etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Karayolu Teknik Şartnamesinin "Yol Üstyapısı" bölümünde yer alan "Taş Mastik Asfalt" kısmında tasarımda kullanılacak olan ince agreganın, kaba agreganın elde edildiği ocaktan temin edilmesi ve kaba agreganın ise magmatik kökenli taş ocaklarından elde edilen agrega olması gerektiği belirtilmektedir. Bu kapsamda ince agrega kısmında sedimanter kökenli kayaçların kullanılabilirliği alternatif olarak önerilmiştir. Ayrıca bu çalışma, Karayolu Teknik Şartnamesinde performans belirleme kriterleri arasında yer almayan Yarım Dairesel Eğilme testinde yol gösterici bir rehber niteliğinde olacaktır.