Farklı oranlarda ardıç esansiyel yağı kullanılarak hazırlanan nanoemülsiyonların balık bozucu ve gıda kaynaklı patojen bakteriler üzerindeki antimikrobiyal etkisi

Bu tez çalışmasında, ardıç esansiyel yağının farklı konsantrasyonlarda (%2, %4 ve %6) gıda kaynaklı patojen ve bozucu bakteriler üzerindeki antimikrobiyal etkisi değerlendirilmiştir. Test edilen bakteriyel türler arasında Staphylococcus aureus, Salmonella Paratyphi A, Vibrio vulnificus, Photobacterium damselae ve Proteus mirabilis bulunmaktadır. Ayrıca, ardıç esansiyel yağının GC-MS analizi yaptırılmış olup toplam 30 bileşik tespit edilmiştir. GC-MS sonuçlarına göre, ardıç esansiyel yağının en baskın bileşeni α-Pinene %90.05 olarak tespit edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite analizleri için agar disk difüzyon yöntemi ile inhibisyon zon çapları ölçülmüş ve Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) ile Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBK) değerleri belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre ardıç esansiyel yağı, konsantrasyon artışına bağlı olarak inhibisyon etkinliğini önemli ölçüde artırmıştır. Gram-pozitif bir bakteri olan Staphylococcus aureus, en düşük konsantrasyonlarda bile inhibe edilmiş ve maksimum inhibisyon zonu 6 µL/mL konsantrasyonunda gözlenmiştir. Buna karşılık Gram-negatif bakteriler arasında Vibrio vulnificus, ardıç esansiyel yağına karşı en duyarlı tür olarak belirlenmiş ve en yüksek inhibisyon zon çapları 64.00±3.46 olarak belirlenmiştir. Ayrıca en düşük MİK-MBK (12.5-50) değerleri bu türde kaydedilmiştir. Photobacterium damselae ve Salmonella Paratyphi A türleri orta düzeyde inhibisyon göstermiştir. Proteus mirabilis ise çalışmada en dirençli tür olarak belirlenmiş ve inhibisyon etkisi sınırlı kalmıştır. Sonuç olarak, ardıç esansiyel yağı konsantrasyona bağlı olarak doz-cevap ilişkisi göstermekte ve özellikle gıda kaynaklı patojen bakterilere karşı etkili bir antimikrobiyal ajan olma potansiyeline sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Bu bulgular, ardıç esansiyel yağının gıda güvenliği ve gıda bozulmalarını önlemede doğal bir alternatif olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda, ardıç esansiyel yağının farklı uygulama yöntemleri ve formülasyonlarının etkinliği üzerinde durulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ardıç Esansiyel Yağı, Gıda Kaynaklı Patojenler, Balık Bozucu Bakteriler, Nanoemülsiyon,