Farklı partikül film kaplayıcılarının badem ağaçlarında bazı morfolojik, fizyolojik ve meyve kalite özellikleri üzerine etkileri

Badem dünya genelinde yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve türlerinden biridir. Türkiye badem üretim alanı ve üretim miktarı önemli ölçüde artmış olup Adıyaman ili ülkemiz badem üretiminde söz sahibi konumdadır. İlde meyvecilik kültürünün son yıllarda gelişmesi bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan bazıları da yaz döneminde meydana gelen yüksek sıcaklıklardan kaynaklı bitki fizyolojisini olumsuz etkileyen sıcaklık ve kuraklık stresleridir. Yüksek sıcaklık bitki sağlığını, gelişimini ve verimini önemli ölçüde kısıtlayan faktörlerden biridir. Bu nedenle yürütülen bu çalışma, 2021 ve 2022 yıllarının yaz döneminde Adıyaman ilinin Merkez ilçesi ve Şambayat Beldesi sınırlarında yer alan iki ticari badem bahçesinde kullanılan partikül film kaplayıcıların sıcaklık ve kuraklık stresine karşı etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada dört kaplayıcı iki farklı doz olarak kullanılmıştır. Yapılan uygulamaların etkinliğinin belirlenmesi için her iki yılda da fenolojik gözlemler, fizyolojik, kimyasal ve pomolojik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, yapılan uygulamaların badem ağaçlarının fenolojik, fizyolojik, kimyasal ve pomolojik özellikleri üzerine genel olarak olumsuz bir etkide bulunmadığı tespit edilmiştir. Yapılan uygulamalar ile yaprak sıcaklığı 2.7 oC ile 7.9 oC arasında düşürülmüştür. Yaprak sıcaklığının düşürülmesinde en başarılı uygulamalar kaolin, mikronize kalsit (CaCO3) ve titanyum dioksit (TiO2) uygulamaları olmuştur. Stoma iletkenliği açısından öne çıkan yansıtıcı TiO2 olmuş olup özellikle Şambayat lokasyonunda %0.25 TiO2 her iki yılda da stoma iletkenliğini istikrarlı bir şekilde artırmıştır. Uygulamaların yaprak fotosentez, prolin ve malondialdehit (MDA) değerleri üzerine herhangi bir etkisi tespit edilmemiştir. Çalışmanın ilk yılında kuraklığın etkilerinin daha fazla hissedildiği Bozhüyük lokasyonunda %5 kaolin uygulaması iç randımanı %2.13 artırmıştır. Şambayat lokasyonunda ise ikinci yıl TiO2 uygulamasının her iki dozu da iç randımanı %1.01-1.13 artırmıştır.