Farklı patlıcan genotiplerinin tuz stresine tepkilerinin belirlenmesi

Bu araştırmada, farklı türlerin de içinde yer aldığı patlıcan genotiplerinin tuzluluk stresine karşı tolerans/dayanıklılık performanslarının fide aşamasında tarama-seçim metodu ile belirlenmesini amaçlanmıştır. Bahar döneminde yürütülen çalışmada 35, güz döneminde ise 34 farklı patlıcan genotipi kullanılmıştır. Projede kullanılan bitkisel materyal, halihazırda ticari olarak kullanılan anaçlar ile Asya Sebze Araştırma ve Geliştirme Merkezi Sebze Genetik Kaynakları Bilgi Sistemi ve Antalya Tarım A.Ş. Islah Birimi tarafından farklı kaynaklardan edilmiş olup, 18 adet S. melongena, 4 adet S. aethiopicum, 2'şer adet S. macrocarpon, S. scabrum, S.torvum ve S. integrifolium, birer adet S. anguivi, S. caripense ve S. violaceum türü denemeye alınmıştır. Dikim aşamasına gelen fideler alttan besin solüsyonu (kontrol) yada besin solüsyonu + NaCl (tuz) uygulaması yapılan kanallara alınmıştır. Tuz uygulamasına 50 mM tuz dozu ile başlanmıştır. Tuz seviyesi 2 şer gün arayla 50 mM arttırılmıştır. Tuz seviyesi 250 mM'ye ulaştığında insörtler ortadan kesilerek yarısı 250 mM'de bir hafta bekletilmiş ve bu tuz dozundaki analizler yapılmıştır. Viyollerin diğer yarısında bulunan fidelere ise 50 mM'lik artışlarla tuz uygulanmaya devam edilmiştir. Kalan fidelerde 450 mM tuz dozunda bir hafta bekletildikten sonra 450 mM tuz dozundaki analizler yapılmıştır. Tuz stresinde bitki gelişiminin değişimi (fide boyu, kök boyu, gövde çapı, üst aksam be kök yaş ve kuru ağırlıkları), renk, klorofil içeriği, membran geçirgenliği, bitkilerin kök ve üst aksamlarının Na, K, Ca, ve Cl içerikleri saptanmıştır. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde ölçülen morfolojik ve fizyolojik parametrelerin tuz dozuna, mevsime ve genotiplere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Tuz stresi altında tarama-seçim çalışmalarında belirleyici öneme sahip parametrelere göre (yüksek biyomas, düşük zarar indeksi, düşük memran geçirgenliği, üst aksamda düşük Na yüksek K içeriği, yüksek K/Na oranı gibi) S. melongana grubundan grubundan FR1, FR2, FR9, FR10, Doyran; S. violaceum grubundan AVG16; S. Macrocarpon grubundan FR6, S. Aethiopicum grubudan AVG2 ve S. scabrum grubundan AVG7 ve AVG8 tuza tolerans bakımından umutvar görülmüştür. K/Na ve Ca/Na oranlarının yüksek bulunduğu AVG9 (S. sisymbrifolium), AVG2 (S. aethiopicum), FR6 (S. macrocarpon), AVG8 (S.scabrum) genotiplerinin tuz stresi altında performansları nedeniyle tuz toleranslarının yüksek olduğu söylenebilir. Diğer taraftan üst aksam ve kök yaş ağırlığı dikkate alındığında da AVG7, AVG8 (S. scabrum), FR1, FR2, Yula ve Faselis'in (S. melongena) de tuz stresine karşı performansları yüksek bulunmuştur. Anahtar kelimeler:S. melongena,S. aethiopicum, S. macrocarpon, S. scabrum, S.torvum, S. integrifolium, S. anguivi, S. caripense, S. Violaceum.