Farklı remineralize edici ajanların ve deneysel biyoaktif camın başlangıç mine çürüklerinin mikrosertlik, pürüzlülük, renk ve morfolojik değişimleri üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, farklı remineralizasyon ajanlarının ve deneysel biyoaktif camın çekilmiş dişler üzerinde in vitro olarak oluşturulan başlangıç mine çürüklerine uygulanması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesidir. Bu in vitro deneyde, ortodontik veya periodontal sebeplerle çekilmiş, çürük, çatlak veya hipoplastik kusurlar içermeyen 87 adet daimi insan molar dişi kullanıldı. Tüm numunelere 7 günlük pH döngüsü uygulandı. Her döngü, günde 6 saat demineralizasyon ve 18 saat remineralizasyon şeklinde uygulandı. 87 adet molar dişin 30 adeti Mikro-BT analizi için 50 adeti ise mikrosertlik, pürüzlülük ve renk ölçümü için ayrıldı. Kalan dişlerin 7 tanesine de FE-SEM/EDS analizi yapıldı. Her grupta 10 örnek olacak şekilde beş gruba ayrıldı: Grup C: Kendiliğinden birleşen peptit P11-4 (CurodontTM, Credentis AG, İsviçre), Grup T: CPP-ACP (Tooth Mousse GC, Tokyo, Japonya), Grup B: Deneysel 58S5 Biyoaktif cam, Grup F: %5 NaF vernik (Enamelast, Ultradent Products, Köln, Almanya), Grup K: Non-arıtılmış (Distile su, DW). Her bir grup kendi içinde kontrol, demineralizasyon uygulanan ve remineralizasyon tedavisi uygulanan olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. Diş yüzeylerinde başlangıç, demineralizasyon sonrası ve tedaviden sonra renk, yüzey mikrosertliği (Vickers) ve yüzey pürüzlülüğü (Ra) ölçümleri yapıldı. Her bir gruptan birer örnek, alan emisyonlu taramalı elektron mikroskobu/enerji dağılım spektroskopisi (FE-SEM/EDS) analizi ve element haritalama analizi için incelendi. Ayrıca, mine yüzeylerinin Ca/P oranları değerlendirildi. 30 adet örnek Mikro-BT analizi için ayrıldı. Mikro-BT için ayrılan dişlere de başlangıç, demineralizasyon sonrası ve tedavi sonrası olmak üzere aynı şekilde prosedürler uygulandı. Yüzey mikrosertliği, yüzey pürüzlülüğü ve Mikro-BT sonuçları için tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı ve ikili karşılaştırmalarda Bonferroni testi kullanıldı. Örneklerin renk değişimi (∆E) açısından incelenmesi için Tukey testi uygulandı. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Mikrosertlik değerlerine baktığımızda, en yüksek mikrosertlik değerleri 301,37±20,40 VHN ile Grup B ve 296,23±12,02 VHN ile Grup C'de gözlenmiştir. Remineralizasyon sonrası pürüzlülük değerleri bütün gruplarda benzer çıkmıştır ve anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Renk ölçümlerine bakıldığında Grup C ve Grup T, Grup K'den belirgin oranda farklıdır (p<0,05). Grup B, Grup F ve Grup K arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmemiştir (p>0,05). FE-SEM/EDS analizi sonuçlarına göre Grup T tedavi grupları içinde en düzensiz yüzeye sahiptir. Ayrıca EDS analizi sonucu elde edilen Ca/P oranına göre de Grup T 1,40 ile diğer gruplara nazaran daha düşük değerler göstermiştir. Mikro-BT sonuçlarına göre Grup K dışında diğer gruplar arasında tedavi sonrası anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, yapılan tüm işlemler değerlendirildiğinde Grup B ve Grup C'nin diğer gruplara kıyasla remineralizasyon açısından daha etkili olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Remineralizasyon, mikrosertlik, pürüzlülük, biyomimetik, biyoaktif cam