Farklı ışık kaynaklarının bulk-fill kompozitlerin dönüşüm oranı ile mekanik ve yüzey özelliklerine etkisinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Çalışmamızın amacı, farklı ışık kaynaklarının bulk-fill kompozitlerin C=C dönüşüm derecesi üzerine etkisini değerlendirip, dönüşüm derecesinin kompozitin mekanik ve yüzey özellikleri üzerine olan etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 3. Nesil LED ışık kaynağının (Valo LED) farklı ışık uygulama modlarında (soft, hard) ve halojen ışık kaynağıyla (QTH) polimerizasyonu sağlanan farklı içeriğe sahip yüksek viskoziteli üç bulk-fill kompozit rezin (Tetric NCeram, Beautifil, Filtek Espe) ve bir nano-hibrit kompozit rezin (GrandioSO)kullanılmıştır. Farklı ışık kaynakları ile polimerizasyonu sağlanan kompozitlerin dönüşüm derecesini, mekanik ve yüzey özelliklerini belirlemek için 5 mm çapında 4 mm derinliğinde metal kalıplarda, her kompozit materyalin alt grubunda 5'er örnek olmak üzere toplam 60 örnek hazırlanmıştır (n=5). Dönüşüm derecesi Raman spektroskopisi, sertlik ve elastisite modülü ise Nanoindenter cihazı ile ölçülmüştür. Ayrıca materyallerin yüzey pürüzlülüğü SPM ile ölçülmüş ve yüzey özellikleri SEM/EDS ile görüntülenmiştir. Bulguların istatistiki analizi için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin üç yönlü varyans analizi 3-way ANOVA testi ile değerlendirilmiş, post hoc analizlerde Turkey HSD testi kullanılmıştır. Bulgular: Farklı ışık kaynakları ile polimerizasyonu sağlanan kompozitlerin dönüşüm derecesi ortalamaları Tetric N-Ceram > GrandioSO > Beautifil > Filtek Espe olarak bulunmuştur. Halojen ışık kaynağı ile polimerize edilen kompozitlerin dönüşüm derecesi ortalaması, LED (VALO) ışık kaynağının soft moduna göre anlamlı düzeyde fazladır. (p=0,00) Diğer ışık kaynaklarının kompozitlerin dönüşüm derecesine etkisi istatistiksel açıdan değerlendirildiğinde anlamlı bulunamamıştır (p>0,05). Bulk-fill kompozit rezinlerin 0 mm derinlikte ki dönüşüm derecesi, sertlik ve elastisite modülü ortalamaları 4 mm derinlikten anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,011). Nanoindenter kaynağı ile yapılan analizler sonucu farklı ışık kaynakları ile polimerize edilen kompozitlerin sertlik ve elastisite modülü ortalamaları Beautifil > GrandioSO, Filtek Espe ve Tetric N-Ceram > GrandioSO, Filtek Espe olarak bulunmuştur (p=0,426). Diğer kompozitler arasındaki ilişki istatistiksel açıdan değerlendirildiğinde anlamlı bulunamamıştır (p>0,05). Farklı ışık kaynaklarının kompozitlerin sertlik ve elastisite modülü üzerine etkisi istatistiksel açıdan değerlendirildiğinde anlamlı bulunamamıştır. (p>0,05). Farklı ışık kaynakları kullanıldığında yüzey pürüzlülüğü ortalamalarının GrandioSO > Filtek Espe > Tetric N-Ceram > Beautifil şeklinde sıralandığı görülmüştür. Farklı ışık kaynakları ile polimerize edilen farklı kompozitlerin dönüşüm dereceleri ile mekanik ve yüzey özellikleri arasındaki ilişki istatistiksel açıdan değerlendirildiğinde anlamlı bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç: Yeni nesil bulk-fill kompozitler tüm ışık kaynakları ile önerilen kalınlıklarda klinik olarak kabul edilebilir değerin üstünde polimerizasyon dönüşüm derecesi göstermiştir. Kompozit rezin materyallerin mekanik ve yüzey özellikleri içeriğinde bulunan organik matriks, doldurucu tipi ve oranı gibi pek çok faktörden etkilenebildiği gibi içerisinde bulunan fotobaşlatıcının türüne bağlı olarak polimerizasyonda kullanılan ışık kaynaklarının özelliklerinden de etkilenebilmektedir.