Farklı tarımsal atıkların Ganoderma lucidum yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi

Bu çalışmada, ülkemizde yaygın olarak üretimi yapılmayan bir mantar türü olan Ganoderma lucidum (Reishi mantarı)'un yetiştiricilik koşullarının ortaya konulması, farklı yetiştiricilik ortamlarının Reishi mantarının verim ve kalitesi üzerine etkilerinin test edilerek, en uygun substrat materyallerinin ve bunların karışım oranlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. G. lucidum'un tohumluk miselleri Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü'nden temin edilmiştir. G. lucidum'un tohumluk miselleri; K (meşe kaba talaşı), B1 (2 meşe kaba talaşı + 1 buğday kepeği), B2 (2 yer fıstığı kabuğu + 1 buğday kepeği, B3 (1 meşe kaba talaşı + 1 yer fıstığı kabuğu + 1 buğday kepeği), B4 (2 mısır koçanı + 1 buğday kepeği), B5 (1 meşe kaba talaşı + 1 mısır koçanı + 1 buğday kepeği), B6 (2 asma budama atığı + 1 buğday kepeği), B7 (1 meşe kaba talaşı + 1 asma budama atığı + 1 buğday kepeği) substrat karışımlarına aşılanmıştır. Çalışmada; yetiştirme ortamlarının pH analizi ve nem içeriği parametreleri üç farklı dönemde belirlenmiş, misel sarım hızı, verim, biyolojik etkinlik ve ortalama ağırlık açısından ortamlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, en kısa misel sarım süresi 28 gün ile B3 ve B6, en uzun ise 42 gün ile K ortamından elde edilmiştir. Kurutulmuş mantar örneklerinde yapılan protein analizinde; en yüksek protein içeriği %48,56 ile B4 ortamında ve en düşük ise %23,80 ile K ortamından elde edilen mantarlarda tespit edilmiştir. Kuru madde B1 ortamında %25,24, B4 ortamında ise %22,13 olmuştur. Mantar verimi (toplam verim) en fazla 66,58 g ile B4 ortamından elde edilirken, en düşük 25,32 g ile K ortamında gözlemlenmiştir. Mantar ağırlığı (tek mantar olarak) en yüksek B4 ortamında 19,73 g olarak, en düşük ise 12,09 g ile B1 ortamında tespit edilmiştir. Şapka kalınlığı en fazla 10,24 mm ile B4 ortamında gözlemlenirken, en düşük 8,68 mm ile K ortamında kaydedilmiştir. Şapka çapı en geniş 50,63 mm ile B5 ortamında, en az 45,23 mm ile B4 ortamında ölçülmüştür. Biyolojik etkinlik oranı, %5,31 (K) ile %16,37 (B4) arasında değişim göstermiştir. Anahtar kelimeler: Reishi mantarı, Ganoderma lucidum, yetiştiricilik, substrat