Farklı test zamanlarının ve akış debilerinin vertisol toprakların infiltrasyon karakteristiklerine etkisi

Bu araştırmada, farklı test zamanlarının ve akış debilerinin Vertisol toprakların infiltrasyon karakteristikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çatlakların oluşmasına bağlı olarak, farklı zamanlarda ve farklı debiler kullanılarak yapılan infiltrayon testleri ile, infiltrasyon karakteristiklerinin değişimi incelenmiştir. Bu amaçla ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde ve çatlakların kapatıldığı ve açık bırakıldığı koşullarda, farklı debiler kullanılarak infiltrasyon testleri yapılmıştır. Toprağın hidrolik özelliklerini yansıtan infiltrasyon katsayıları olan b ve n değerlerinin standart sapmaları, sırasıyla, 0.0671 ve 0.1169 olarak belirlenmiş olup, bunlar testlerin yapıldığı zamanlardan veya toprak nem içeriğindeki değişmelerden, a ve K değerindeki değişmeler kadar etkilenmemiştir. En düşük temel su alma hızı sonbaharda 2.81 cm sa-1 olarak belirlenirken, bu değer, yazın çatlakların alçı ile kapatılmadığı toprakta 7.3 cm sa-1 olarak belirlenmiştir. Harran Ovası vertisol topraklarının ortalama temel su alma hızlarının 4.5-5.0 cm sa-1 dolayında olduğu söylenebilir. Farklı zamanlarda yapılan testlerden elde edilen sonuçlara göre yapılacak sulama planlamaları, birbirinden önemli düzeyde farklı sonuçlar yaratmıştır. Birçok araştırmacının da değindiği gibi, vertisol topraklarda yapılan infiltrasyon testlerinden elde edilen sonuçların genelleştirilmesinin doğru olmadığı anlaşılmıştır. En uygun infiltrasyon test döneminin topraktaki kullanıma hazır nemin tüketildiği (RAW) nem düzeyinde, toprak neminin en azından solma noktasının (PWP) %20-40 üstünde olduğu dönem olmalıdır. Bu durumda, Harran ovası vertisol topraklarında, sulama planlamalarında kullanılmak üzere yapılacak infiltrasyon testleri için en uygun dönemin, ilkbahar olduğu söylenebilir.