Farklı tür ve oynatma hızında sunulan dijital içeriklerin Türkçe öğretmeni adaylarının izlediklerini anlama becerisine etkisi

Bu çalışmanın amacı; bilgilendirici, tartışmacı ve öyküleyici söylem türündeki dijital içeriklerin 1x, 1.5x ve 2x oynatma hızlarında Türkçe öğretmeni adaylarına sunulmasında, anlamanın söylem türü ve hıza bağlı olarak nasıl gerçekleştiğini ve farklılaşma yaşanıp yaşanmadığını analiz etmektir. Karma yöntem araştırmalarından açımlayıcı sıralı desenin kullanıldığı çalışmada; bilgilendirici, tartışmacı ve öyküleyici söylem olmak üzere üç söylem türü, her söylem türü için bir dijital içerik ve her dijital içerik için üç farklı oynatma hızı seçilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, 45 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Video kaydı, yapılandırılmamış gözlem, türlere özgü anlama soruları, yapılandırılmış görüşme ve deney öncesinde katılımcılar tarafından doldurulan kişisel bilgi formu, çalışmanın veri toplama araçlarıdır. Anlama sorularından elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 29.0.2.0 programına girilerek bilgilendirici söylem için betimsel analiz ve Çift Faktörlü ANOVA; tartışmacı söylem için betimsel analiz, Çift Faktörlü ANOVA ile Tukey HSD; öyküleyici söylem için ise betimsel analiz ve Kruskal-Wallis testleri gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler için de içerik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının %93,33'ünün oynatma hızı kullandıkları; yüksek oynatma hızlarından en fazla 1.25x ve 1.5x'i tercih ettikleri; oynatma hızını en fazla bilgi içerikli videolarda ve en az video kliplerde kullandıkları; daha çok gereksiz konuları atlayıp ana konuya gitmek amacıyla oynatma hızına başvurdukları bulgulanmıştır. Nicel verilere göre bilgilendirici ile öyküleyici söylemin 1x, 1.5x ve 2x oynatma hızlarında sunulmasının sınıf * oynatma hızı değişkenlerinin puanlar üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı; tartışmacı söylemin ise 1x, 1.5x ve 2x oynatma hızlarında sunulmasının oynatma hızı değişkeninin puanlar üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Nitel verilere göre en fazla anlaşılan ve memnuniyet sağlayan söylemin öyküleyici ve en az anlaşılan söylemin tartışmacı olduğu bulgulanmıştır. Araştırmada, oynatma hızının sıklıkla kullanıldığı ve bilgi içerikli videolarda daha çok tercih edildiği; oynatma hızının daha çok gereksiz yerleri atlamak amacıyla kullanıldığı ve oynatma hızının bilgilendirici ile öyküleyici söylem türünde olan içeriklerde kullanılmasının, anlamayı ciddi bir biçimde etkilemediği; tartışmacı söylemde ise daha dikkatli olunması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.