Farklı veri kaynakları temelinde Akçay havzasın'da rusle (3D) yönteminin değerlendirilmesi

Toprak erozyonu günümüzde dünyanın ve Türkiye'nin mücadele etmesi gereken önemli çevresel sorunlardan bir tanesidir. Son yıllarda özellikle 20 yıl içinde niceliksel toprak erozyonu tahmin modelleri geliştirilmiştir. Rusle yöntemi de Wischmeir vd. tarafından 1978 yılında geliştirdikleri Usle yönteminin revize edilmiş halidir. Yöntem beş farklı faktörü hesaplayarak, çalışma alanından çıkan potansiyel toprak kaybını hektar/yıl/ton biriminde hesaplamaktadır. Yöntem tarım alanlarında toprak kaybını hesaplamak adına geliştirildikten sonra çeşitli revizyonlarla beraber yerbilimleri için bölgenin genel erozyon süreçleri hakkında bilgi verecek bir yöntem olarakta kullanılmaktadır. Çalışma sahası olarak erozyonel süreçlere açılmış olan, Fethiye'nin kuş uçumu yaklaşık 30km kuzeyinde yer alan Karadağ'dan kaynağını alan Akçay Havzası, aynı zamanda Eşen Çayı'nın bir kolu olan Akçay Havzası seçilmiştir. Rusle yönteminde toprak kaybını elde etmek için , yağış ve akışın erozyon oluşturma faktörü R, toprağın erodobilte oranı K , eğim ve eğim uzunluğu faktörü LS, arazi kullanımı ve bitki örtüsü faktörü C, toprak koruma önlemleri faktörü P faktörler birbiriyle çarpılır. Bunun sonucunda ton/ha/yıl biriminde toprak kaybı elde edilmektedir. Çalışmada, LS faktörü oluşturan sayısal yükselti modellerinden(SYM) '' Srtm30m '', ''Alos12.5m '' ve ''TanDEM-X12m.'' kullanılmıştır. Bu faktör değeri, eğim ve eğim uzunluğundan meydana geldiği için dağlık alanlarda özellikle eğimin arttığı alanlarda artmaktadır Bu tür çalışmalarda kullanılan altlık SYM verilerinin çözünürlüğü ne kadar artarsa topoğrafyayı yansıtma gücüde o kadar artmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre çözünürlük seviyesi en yüksek olan TanDEM-x12m SYM verisiyle üretilen potansiyel toprak kaybı miktarı 0 – 167 ton/ha/yıl, Alos12.5m 0 – 147 ton/ha/yıl, Srtm30m.'de ise 0 – 139 ton /ha/yıl olarak tespit edilmiştir.