Farklı yüzeylere sahip hedeflerin konumlarının belirlenmesinde reflektörsüz ölçmelerin doğruluk analizi

Bu çalışmada; farklı yüzeylere sahip materyallere total station aletleri ile reflektörsüz ölçüler yapılarak, doğruluk analizlerinin incelenmesi amacıyla bir çalışma gerçekleştirildi. Hedeflerin reflektörsüz ölçmelerinin yapılabilmesi için öncelikle bölgedeki etkin yapı stoku ve yaygın olarak kullanılan materyallerin cinsi ve renkleri değerlendirildi. Böylece ilgili bölgelerde (sivil yerleşim ve sanayi bölgeleri, tarihi ya da eski binaların ağırlıklı olduğu alanlar, vb.) saha çalışmaları yapılarak uygun materyaller belirlendi. Saha çalışmaları ile belirlenmiş olan bu veriler kapsamında 18 çeşit materyal (beyaz boyalı ahşap, gri boyalı ahşap, sarı boyalı ahşap, kırmızı boyalı ahşap, mavi boyalı ahşap, pürüzsüz ahşap, pürüzlü ahşap, kahverengi plastik, beyaz plastik, granit, beyaz mermer, gri, mermer, tuğla, beyaz beton, turuncu beton, sarı boyalı metal, gri boyalı metal, metal) kullanıldı. Reflektörsüz ölçü özelliğine sahip total stationlar (LEICA TS16, Spectra Focus 8) ile ilk olarak, belirlenen yaklaşık mesafelerde(50,100,200,400m) reflektör ile ölçüler yapılarak referans mesafeler belirlendi. Ardından aletler, daha önceden özel olarak tasarlanmış tutturma aparatı yardımıyla hedef yüzeylere yönlendirilerek reflektörsüz mesafe ölçüleri yapıldı. Reflektör kullanılarak gerçekleştirilen referans mesafe ölçüleri ile reflektör kullanmadan gerçekleştirilen mesafe ölçüleri arasındaki karesel ortalama hata değerleri hesaplanarak karşılaştırıldı. Çalışma kapsamında hedef yüzeylerin malzeme türü, rengi, yüzey dokusu, boyalı olup olmaması, hedef yüzeye lazer ışınının geliş açısı gibi etkenler ölçü değerlerini etkilediği gözlenmiş olup, bu etkilerin her biri için ölçü değerleri ve değerlendirmeleri yazılı ve görsel olarak hazırlandı. Ayrıca ölçüyü etkileyecek dış etkenler (sıcaklık, basınç, nem, güneş ışının gelişi açısı vs.) ölçü süreci boyunca incelendi ve veriler kayıt altına alındı. Son olarak istatistik programı olan STATA programında ele alınarak tüm ölçü değerlerinin birbirlerine göre lineer doğruluk analizleri gerçekleştirildi. Çalışma sonunda; farklı renk yüzeylerine sahip hedeflerin mesafe ölçüleri üzerinde önemli etkiye sahip olduğu ortaya çıktığı, hedef yüzeye gelen ışının geliş açısı değiştikçe karesel ortalama hatanın değiştiği, ölçü mesafesi arttığında (200m sonrası) hatanın arttığı, farklı yüzey dokusuna sahip hedeflerin hata oranlarında farklılıklar olduğu, hedef yüzeyin boyalı olup olmaması ölçü sonuçlarını etkilediği ve iki ölçü aletinin mesafe ölçüleri ile hesaplanan karesel ortalama hataları arasında farklılıkların olduğu gözlenmiştir.