Fas stimülasyonunun deri ve sinovyal fibroblastlara etkisi

1. ÖZET Fas aracıhklı apopitozun RA patogenezinde rol oynadığı tahmin edilmektedir. Fibroblastlarda Fas reseptörünün genellikle apopitotik sinyaller gönderdiği iddia edilmesine rağmen, Fas stimülasyonunun proliferasyona yol açabileceği de bildirilmiştir. Bu çalışmada deri, normal ve romatid sinovyumdan yapılan fibroblast kültürlerinin 2-9. pasajlarından elde edilen hücreler anti-Fas-IgM (CH11) ile stimüle edilerek bu stimülasyonun, fibroblastlarda apopitoza mı yoksa proliferasyona mı yol açtığı araştırıldı. Bu amaçla, fibroblastlar değişik konsantrasyonlarda anti-Fas ile (100 ng/ml - 10 jıg/ml) 24-72 saat enkübe edildiler. Apopitozun tesbiti inversiyonlu faz kontrast mikroskobu kullanılarak morfolojik değerlendirme ile ve flow sitometre kullanılarak PI boyanması ve anneksin V-FITC bağlanması ile yapıldı. Proliferasyonun ölçülmesinde HJ timidin tutulum testi kullanıldı. Bu testte elde edilen ölçüm sonuçlarının küçük olması, hücre ölümünün bir işaretidir. Flow sitometre ile her tip fîbroblastta artmış Fas ekspresyonu gösterildi. Kontrol olarak kullanılan Jurkat hücrelerinde anti-Fas stimülasyonu ile apopitoz görülmesine rağmen, kullanılan metodların hiçbiri ile fibroblastlarda artmış bir apopitoz belirlenemedi. H3 timidin tutulum testi sonuçları, Fas stimülasyonunun fibroblastlarda proliferasyona yol açtığını düşündürdü. Daha sonraki deneylerde hücreler romatoid sinovyumdaki sitokinlerle (IL-la, IL-lp\ IL-6, IL-10, EL-17, TNF-a, IFN-y, TGF-p\ GM-CSF, PDGF- AA, FGF) uygun konsantrasyonlarda 24-72 saat süreyle enkübe edildiler. Ne TNF-a, ne de başka bir sitokin tek başına apopitoza yol açmadı. Flow sitometre ölçümlerinden TNF- cc, EFN-y ve GM-CSF'in fibroblastlarda Fas ekspresyonunu arttırdığı anlaşıldı. Ancak, sitokin stimülasyonu ile Fas ekspresyonu arttınlan fibroblastlarda bile, anti-Fas stimülasyonu apopitoza yol açmadı. Sonuç olarak, anti-Fas-IgM insan fibroblastlarında güvenilir bir apopitoz uyarıcısı değildir. Ayrıca, Fas reseptörü fibroblastlara ölüm sinyalleri kadar proliferasyon sinyallerinin iletilmesinde de rol oynuyor gibi görünmektedir. Bazı sitokinlerle arttırılan Fas ekspresyonunun Fas stimülasyonu ile görülebilen proliferasyona duyarlılığı arttırıp arttırmadığı ilerideki çalışmaların konusu olabilir.