Fasulye ıslah programında genitör olarak kullanılabilecek genotiplerin agromorfolojik ve moleküler karakterizasyon ile belirlenmesi

Çalışmada yerel fasulye popülasyonlarında morfolojik, agronomik ve moleküler karakterizasyonların yapılarak oluşturulabilecek fasulye ıslah programlarında kullanılabilecek popülasyonların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç ile başta Ege ve Marmara Bölgeleri olmak üzere Türkiye' nin farklı bölgelerinde yetiştirilen ve Dünya' nın farklı ülkelerinden getirilen toplam 55 oturak fasulye popülasyonu incelenmiştir. Popülasyonlar, bitki, çiçek, bakla ve tohum olmak üzere toplam 53 morfolojik ve agronomik özellik bakımından incelenmiş ve halen yetiştirilen çeşitler ile karşılaştırılarak aralarındaki farklılıklar ortaya konmuştur. Yapılan değerlendirmede popülasyonlar arasında bitki başına düşen bakla ve tohum verimi, bakla şekli ve tohum şekli, bin dane ağırlığı yönünden istatiksel anlamda farklılıklar görülmüştür. Popülasyonlar arasında, taze, kuru fasulye veya her iki tüketim şekline uygun genotipler belirlenmiştir. Bitki gözlemlerinden elde edilen her iki yıla ait veriler kullanılarak temel bileşen analizleri uygulanmış, birinci yılda varyasyonun %79.98'ü 7 faktör grubunda yer alırken ikinci yılda oluşan 7 faktör grubu varyasyonun %82.24'ünü temsil etmiştir. Elde edilen faktör grupları kullanılarak popülasyonların birbirlerine olan genetik uzaklıkları dendogramlarda gösterilmiştir. 32 SRAP markör kombinasyonu kullanılarak yapılan moleküler analizler sonucunda varyasyonun %83.03'ü 4 faktör grubunda yer almış ve genotiplerin genetik uzaklıkları %61 ile %98 arasında değişmiştir.