Çizge gösterimlerini kullanarak KOBİ müşterilerin kredi modelleri için öznitelik yaratımı
2024
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Mehmet Gönen
Özet (TR)
Bankalar, müşterilerinin şirket içi kredi riski modellerinden gelen kredi puanlarına göre kredi verirler. Tüzel müşteriler daha fazla risk taşır ve zaten yüksek performans gösteren modellerle değerlendirilirler. Bu tezde, tüzel müşterilerin birbirleriyle olan finansal etkileşimleri (para transferleri), küçük ve orta ölçekli işletmelerin davranışsal kredi riski puanı modelini iyileştirmek için ek bir öznitelik seti geliştirmek için kullanılmıştır. Çizge temsili öğrenimi, bu tür ilişkilerin özünü çıkarma ve bunları çok boyutlu bir uzaya yansıtma açısından iyi bir iş çıkarır. Bu amaçla, düğümleri işletmeler ve zaman içindeki para transfer tutarlarının toplamı kenarları olan bir çizge oluşturulmuştur. Tümevarımsal bir çizge temsili öğrenme algoritması olan GraphSAGE kullanılmıştır. Bu nedenle, çizge yönlü ve ağırlıklı kenarlarla oluşturulur ve güçlü bir şekilde bağlı bir çizgeye indirgenmiştir. Daha sonra, algoritma en iyi performansı elde etmek için çeşitli ayarlarda çalıştırılmıştır. Mevcut modeli bu yeni gösterim öznitelikleriye iyileştirmek için farklı yapay öğrenme algoritmaları kullanan bir kredi puanlama akışı eklenmiştir. Bu çalışmayı gerçekleştirmek için QNB Finansbank'ın 2022'ye ait gerçek bankacılık verileri kullanılmıştır. Hesaplamalı deneylerin sonuçlarına bakıldığında, en fazla katkı, farklı toplayıcı işlevleriyle üretilen birden fazla gösterimin birleştirilmesinden gelmiştir. Buradan hareketle bir potansiyel ekonomik tasarruf hesaplanmıştır. Ayrıca yeni mimarinin, düşük transfer miktarına veya kenar sayısına sahip düğümlerin kredi puanlamasını en çok iyileştirdiği görülmektedir.
Yazar
Kerem Kaşıkcı
Kurum

Koç University
Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Kerem Kaşıkcı (Yüksek Lisans Tezi). Çizge gösterimlerini kullanarak KOBİ müşterilerin kredi modelleri için öznitelik yaratımı, 2024, Koç University.
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Koç University tezlerinden daha fazlası
- Turkish coffee fortune-telling ritual as a source of inspiration for designing object-mediated advice interactions(2017)
- İki savaş arası dönemde Türkiye ve Romanya'da devlet inşası: Ulus-devlet sürecinde çok etnikli Doğu Anadolu ve Transilvanya'nın analizi(2021)
- On yedinci yüzyıl İstanbul'unda kültürler arası diyaloglar: Madonna della Misericordia ikonografisi ve Galata İkonası(2024)
- International marketing strategies of Ekom-Eczacıbaşı in the Russian market(1995)
- The Balkans in an Age of Baroque transformations in architecture, decoration, and patterns of patronage ad cultural production in Ottoman Europe, 1718-1856(2006)
- On the de Rham-Witt complex(2011)