Feminist din felsefesi bağlamında kadın ve tanrı

Tarih boyunca kadının varlığı, konumu, neliği daima tartışılan bir konu olmuştur. Bu nedenle dünyadaki tüm kültürlerin ve dinlerin kadına dair bir tanımlaması vardır. Ontolojik bir problem olarak kadının ele alındığı bu çalışmada; kadının bedeni, benliği, toplum içinde edindiği kimlik ve rolleri ataerkil kültür ve tektanrıcı dinlerle ilişkisi sorgulanarak felsefi bir zeminde tartışılmaya ve analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada feminizm tarihinden başlayarak kadının varlığı ve bedeninin problematik yönü ortaya koyulmaya, feminizmin kadın bedeni üzerinden dine ve Tanrı'ya yaklaşımı ile Tanrı ve kadın arasındaki ilişki gösterilmeye gayret edilmiştir. Bununla beraber kadının toplumdaki rolü açısından "öteki" haline getirilmesinin arkasındaki felsefi, toplumsal ve dini dinamiklere değinilmiştir. Bu yolda tezin amacı ötekiliğin kadının kaderi ve mahkumiyeti olmadığını göstermek ve Tanrı'nın, kadın bedeni ve benliğinin önünde bir engel teşkil etmediğini kanıtlamaktır. Bu tezde daha önceki çalışmalardan farklı olarak bir beden felsefesi yapılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bedenli bir varlık olan kadının toplumsal cinsiyet problemlerine, patriarkal düzen tarafından atfedilen roller ve kimliklerle kendine yabancılaşan kadının durumuna, benlik ve kimlik karmaşalarına ve bunların toplumsal, siyasi, hukuki, dini ve dilsel düzlemde yeniden inşasının imkanına, Tanrı-kadın, din-kadın ilişkilerine felsefi perspektiften bakılmıştır. Filozofların kadın hakkındaki görüşlerinin arka planındaki toplumsal ve dini algılar gösterilmeye gayret edilmiştir. Felsefe tarihinde ruh-beden, akıl-beden, doğa-ruh, din-beden ikiliklerinde beden uzun süre ötelenmiş ve bu konuya mesafeli yaklaşılmıştır. Teolojik olarak da -özellikle Hıristiyan teolojisinde- beden kötülüğün, günahın ve kirliliğin temsilcisi olmuştur. Kadının ontolojik bir problem olarak tartışmamızın en önemli nedenlerinden biri bedenle kurulan ilişkilerdeki öteki olanın temsilcisinin beden olmasıdır. Çünkü yukarıda verilen dikotomiler içinde bedene yapılan atıflar ve çağrışımlar kadının ontolojik varlığı ile özdeşleştirilerek kadın için de geçerli kabul edilmiştir. Bu çalışmada felsefenin yanında sosyoloji, antropoloji, psikoloji ve fenomenoloji gibi disiplinlerden de yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda kadının ikincil konumda olmasının sosyolojik, dini, hukuki, siyasi, politik ve felsefi birçok sebebinin olduğu ancak ötekiliğin onun kaderi olmadığı, dinlerin değil din yorumlarının ve din algılarının kadının kendi potansiyelini kamil bir şekilde ortaya çıkarmasının önünde engel oluşturduğu fakat toplumun dinamikleri ve ataerkil kültürün izleri dilsel, felsefi, sosyolojik ve hukuki zeminlerde incelenerek kadın için yeni bir inşa sürecinin mümkün olabileceği fikrine ulaşılmıştır.