Fen bilgisi öğretiminde genişletilmiş gerçeklik uygulamalarının etkililiği üzerine bir meta-analiz çalışması

Bu araştırmanın amacı, K-12 ve yükseköğretim düzeyinde fen bilimlerine ait disiplinlerde genişletilmiş gerçekliğin fen başarısına etkisini inceleyen gerçek ve yarı deneysel çalışmalara ilişkin meta-analiz yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda 2000-2021 (Haziran) yılları arasında yayımlanmış çalışmalara ulaşmak için anahtar kelimelerle ISI Web of Knowledge, Scopus, ERIC, ScienceDirect, EBSCO, ProQuest Digital Dissertations, Google Scholar ve YÖK Tez Merkezi elektronik veri tabanlarında tarama yapılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olan sanal gerçeklikle ilgili 98 yayına ve 98 etki büyüklüğüne, artırılmış gerçeklikle ilgili 94 yayına ve 100 etki büyüklüğüne ve karma gerçeklikle ilgili 26 yayına ve 27 etki büyüklüğüne ulaşılmıştır. CMA (Comprehensive Meta Analysis) yazılımı kullanılarak her bir gerçeklik türü için ve ayrıca bütüncül bir bakış açısıyla genişletilmiş gerçeklik için rastgele etkiler modeline göre genel etki büyüklüğü (Cohen's d) değerleri hesaplanmıştır. Bu değerler sanal gerçeklik için 0,531; artırılmış gerçeklik için 0,641 ve karma gerçeklik için 0,299 çıkmıştır. En yüksek etki büyüklüğü değeri artırılmış gerçeklik için elde edilmiştir. Elde edilen değerler sanal ve artırılmış gerçekliğin fen başarısı üzerinde orta etkiye, karma gerçekliğin fen başarısı üzerinde küçük etkiye sahip olduğu anlamına gelmektedir. Bütüncül olarak bakıldığında genişletilmiş gerçekliğin fen başarısı üzerindeki genel etki büyüklüğü 0,553 çıkmış ve bu değer orta etki anlamına gelmektedir. Ayrıca etki büyüklüklerindeki sistematik farklılıkları bulmak ve bunları açıklayabilmek amacıyla moderatör analizleri yapılmıştır. Sanal gerçeklik için 15, artırılmış gerçeklik için 13 ve karma gerçeklik için 13 moderatör incelenmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı olan ve olmayan tüm moderatörler tek tek ele alınmıştır. Genişletilmiş gerçeklik uygulamalarının fen alanında kullanımı; teknoloji, pedagoji ve bilimsel araştırma bağlamlarında yorumlanarak gerekli önerilerde bulunulmuştur.