Fen bilimleri öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının farklı değişkenlere göre destek eğitim odasındaki fen öğretimine ilişkin yeterlik inanç düzeyleri

Bu araştırmanın amaçlarından biri fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının destek eğitim odasındaki fen öğretimine ilişkin yeterlik inanç düzeylerini belirlemek için fen öğretimi yeterlik inanç ölçeğini geliştirmektir. İkinci olarak çalışmada fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının destek eğitim odasında fen öğretimi yeterlik inanç düzeylerinin bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın bir başka amacı ise, cinsiyet, eğitim düzeyi, mevzuat bilgisi, kendine güven, duyuşsal eğilimler ve bazı anahtar kavramlar bilgisi/becerisi değişkenlerinin fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının fen öğretimi yeterlik inanç düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada deneysel olmayan nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Destek eğitim odasında fen öğretimi yeterlik inanç ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması için 336 fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarından veri toplanmıştır. Madde analizi sonrası yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerine göre ölçeğin beş alt boyutlu 35 madde içerdiği tespit edilmiştir. Bu alt boyutlar farkındalık, hazırlık, stratejiler, sonuç beklentisi ve değerlendirme olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı .92 olarak belirlenmiştir. Çalışmada geliştirilen ölçek bazı değişkenlerin fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının fen öğretimi yeterlik inanç düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek için 287 fen bilimleri öğretmeni ve öğretmen adayına uygulanmıştır. Katılımcıların fen öğretimi yeterlik inanç düzeylerinin belli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız örneklemler için t-testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların fen öğretimi yeterlik inanç düzeylerine belli değişkenlerin yordayıcı etkisini tanımlamak için çoklu regrasyon analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları dördüncü sınıf öğretmen adayları ve özel eğitim dersi alan katılımcılar lehine destek eğitim odasındaki fen öğretimine yönelik yeterlik inanç düzeyleri açısından anlamlı farklılıklar ortaya koymuştur. Ayrıca değerlendirme alt boyutunda fen bilimleri öğretmenlerinin iş yükü ve fen öğretimi yeterlik inanç düzeyleri arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan sonuç beklentisi alt boyutunda mesleki deneyim ile özel eğitim öğrencilerine fen bilimlerini öğretme sorumluluğu arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışmada özel eğitim öğretmeni, aile ve okul yönetimi ile işbirliğinin fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretimi yeterlik inanç düzeyini artırdığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca fen bilimleri öğretmenlerinin destek eğitim odası deneyimi ile fen öğretimi yeterlik inanç düzeyleri arasında herhangi bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre cinsiyet, kendine güven, duyuşsal eğilimler ve anahtar kavramlardan kaynaştırma/bütünleştirme ve değerlendirme bilgisinin/becerisinin fen öğretimi yeterlik inancının anlamlı yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada ilgili alan yazına katkı sunmak için, fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının destek eğitim odasında fen öğretimi yeterlik inanç düzeylerini belirleyici bir ölçek geliştirilmiş ve geliştirilen ölçekle de katılımcıların fen öğretimi yeterlik inanç düzeylerinin bazı değişkenlere göre nasıl değiştiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının fen eğitimcileri, eğitimde politika yapıcılar, yöneticiler ve araştırmacılar için faydalı olacağı değerlendirilmektedir.