Fen bilimleri öğretmenlerinin ortaokullarda inovasyon becerilerinin kazandırılmasına ilişkin görüşleri ve özyeterlilikleri

Fen bilimleri dersi müfredatının temel amacı fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Bu bağlamda fen dersi öğretim programları, bireylerin bilimsel süreç becerilerini, yaşam becerilerini, mühendislik ve tasarım becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bireylere kazandırılması beklenen becerilerden biri de inovatif düşünme becerileridir. İnovatif düşünme, bireylerin bilgi ve becerilerini kullanarak ürünler yaratmayı veya mevcut ürüne değer katabilecek stratejiler geliştirmeyi içerir. Alanyazın incelendiğinde ortaokullarda inovatif düşünme becerilerini kazandıracak fen bilimleri öğretmenlerinin konuya ilişkin görüşlerine ilişkin az sayıda çalışmanın olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmenlerinin ortaokullarda inovatif düşünme becerilerinin kazandırılmasına ilişkin görüşlerini ve inovatif düşünme becerilerine ilişkin öz yeterliliklerini incelemektir. Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda betimsel tarama modeli kullanılırken, nitel boyutunda nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Siirt il merkezinde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan 223 fen bilimleri öğretmeni oluştururken nitel grubunu ise Siirt il merkezinde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 10 farklı devlet okulunda görev yapan 20 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel boyutta veri toplamak için fen bilgisi öğretmenlerine Google Forms uygulamasıyla yapılandırılmış mülakat formu ve inovatif düşünme becerilerine ilişkin öz yeterlilik anketi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında nitel verilere ulaşmak için fen bilgisi öğretmenleri ile odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinde araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizi sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin inovatif düşünme becerilerine ilişkin pozitif yönlü görüşlere sahip oldukları ve öğretmenlerin öz-yeterlilik görüşlerinin demografik özelliklerine bağlı olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir. Araştırmada nitel verilerin analizi sonucunda ise fen bilimleri öğretmenlerinin inovatif düşünme becerilerini kazandırma sürecinde öğrencilere kazandırılması gereken beceriler arasında en çok eleştirel düşünme, özgür düşünme ve analitik düşünme becerilerini vurguladıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenler, inovatif düşünme becerilerinin kazandırılması sürecinde karşılaşılan en önemli sorunların okulun ve sınıfların fiziki koşulları, öğrenci sayısının çokluğu, veli tutum ve davranışlarının yetersizliği veya eksikliği olduğunu belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, İnovatif Düşünme, Müfredat, Özyeterlilik