Fen ve teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri, akademik başarıları ve tutumları üzerindeki etkisi

Teknolojik ilerlemeler ve bilimsel buluşlar ülkelerin bu alanlarda kendilerini geliştirebilmeleri için toplumu oluşturan bireylerin eğitimleri üzerine yoğunlaşmalarına yol açmıştır. Özellikle fen öğretiminde bireylerin sorgulayabilen, eleştirel düşünebilen, karşılaştıkları sorunlara değişik çözüm yolları üretebilen ve teknolojiyi kullanarak bilgiye ulaşabilen niteliklerde yetişmelerini sağlayabilecek öğrenme yaklaşımlarının Fen ve Teknoloji öğretiminde kullanılması büyük bir önem kazanmıştır. Bu amaçla fen öğretim programlarının gözden geçirilmesi ve yenilenmesi yoluna gidilmiş, öğrenci merkezli ve bilginin öğrenenler tarafından yapılandırılmasını esas alan yaklaşım ve stratejilerin kullanılması üzerinde durulmaya başlanmıştır. Bu sebeple, temelleri yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olan sorgulayıcı öğrenme önem kazanmıştır. Fen öğretimindeki yeni yaklaşımlar sorgulamayı ve öğrencilerin kendi kendilerine öğrenmelerinde sorgulayıcı öğrenmeyi temel almıştır.Araştırmanın amacı, Sorgulayıcı öğrenme stratejilerine dayalı olarak yürütülen Fen ve Teknoloji ders uygulamalarının öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri, akademik başarıları ve Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bu araştırmanın problemini: ?Fen Bilgisi Dersi ?YA BASINÇ OLMASAYDI ?? Ünitesinin Öğretiminde Sorgulayıcı Öğrenme Stratejilerinin Öğrencilerin Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri, Akademik Başarıları ve Tutumları Üzerindeki Etkileri Nelerdir?? sorusu oluşturmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri ve Fen ve Teknoloji Dersine yönelik tutumlarıdır. Bağımsız değişkeni ise öğrenme stratejileridir.Fen ve Teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin etkililiğini sınamaya yönelik bu çalışmada ?ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen? kullanılmıştır. Araştırmada deneysel bir çalışam olduğundan evren ve örneklem seçimine gidilmemiş, çalışma grubu alınmıştır. Çalışma grubunu İzmir ili Bayındır ilçesindeki Canlı 60. Yıl İlköğretim okulundaki 7. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada 7. sınıf öğrencilerinin bir önceki yıldaki akademik başarı ortalamaları ve ön test denkliğine bakılarak biri deney (7-A sınıfı) diğeri kontrol grubu (7-B) olarak atanmıştır. Deney grubu (n= 18) ve kontrol grubu (n=18) öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada yedinci sınıf Fen öğretim programıdaki ?Ya Basınç Olmasaydı?? ünitesiyle ve yedi hafta (21 ders saati) sürdürülmüştür. Deney grubundaki öğrencilere 5E öğrenme modeli temel alınarak sorgulayıcı öğrenme stratejilerine uygun olarak hazırlanan deney ve uygulama etkinlikleriyle öğretim yapılmıştır. Etkinlikler öğrencilerin sorgulama becerilerini geliştirmeyi amaçlayacak şekilde soru sorma, sorunun çözümüne yönelik denence kurma, çözümüne yönelik deney tasarlama ve uygulamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere ise 5E öğrenme modeline uygun olarak ders planları hazırlanmış, kontrol grubundaki öğrencilerin etkinlikleri, Fen Bilgisi öğretim programına uygun ders kitaplarındaki deneyleri ve uygulamaları kapsayacak şekilde hazırlanıp uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak ?Akademik Başarı Testi?, ?Fen'e Yönelik Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği?, ?Fen Bilgisi Tutum Ölçeği? ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Açık uçlu sorular her iki gruptaki öğrencilere son test olarak uygulanırken hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla deney grubundaki 9 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen verilere göre uygulama öncesi her iki gruptaki öğrencilerin başarı testleri, sorulayıcı öğrenme becerileri algıları ve fene yönelik tutum puanları arasında herhangi anlamlı bir fark bulunmamıştır. Uygulama sonunda ise başarı testi, sorgulama becerileri algıları ve açık uçlu soruların sonuçlarına göre deney grubu öğrencilerin lehine anlamlı fark bulunmuştır. Ancak Fen'e yenlik tutumlarında ise her iki grupta anlamlı bir fark bulunamamıştır. Deney grubundaki öğrencilerle uygulamanın etkililiğine yönelik yapılan görüşme sonuçları da sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin etkililiğini desteklemektedir.Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin yeni öğrenme yaklaşımları ve stratejileri ile ilgili hizmet içi eğitim seminerlerine alınmaları, öğrencilerin gruplar halinde fen laboratuvarını kullanmaları, laboratuvar araç-gereçlerinin yeterli sayıda olması ve öğrencilerin laboratuvarda bulunmayan ancak evlerinden ya da dışarıdan kolayca sağlayabilecekleri malzemeleri derse zamanında ve tam olarak getirmesi konusunda ikna edilmesi, 2005 Fen ve Teknoloji Öğretim Programı'nada sorgulayıcı öğrenmeye dayalı etkinlikler konularak Fen ders kitaplarında da bu etkinliklere yer verilmesi, Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin derslerinde günlük yaşamdan örneklere yer vermesi önerilmektedir. Ayrıca bu araştırma İlköğretim 7. sınıf ?Ya Basınç Olmasaydı?? ünitesinde uygulanarak öğrencilerin akademik başarıları, sorgulama becerileri algıları ve Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları incelenmiştir. İleride bu yaklaşım fen derslerinde farklı ünitelerde ya da farklı derslerde (Türkçe, İngilizce, Tarih, Coğrafya, Matematik vb.) uygulanarak etkilliği araştırılabilir. Bunun yanısıra sorgulayıcı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin problem çözme becerileri, eleştirel düşünme becerileri ya da fen yaratıcılıkları üzerine etkisi ve bunların öğrencilerin sorgulama becerileri arasındaki ilişkisine bakılabilir.Anahtar Kelimeler: Yapılandırmacı Yaklaşım, Sorgulayıcı Öğrenme Stratejisi, Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri, Akademik Başarı, Fen'e Yönelik Tutum.