Fenthion içeren ortamda BSO ve NAC'nın Oreochromis niloticusda beyin dokusunda glutatyon metabolizması, lipid peroksidasyonu ve asetilkolinesteraz aktivitesine etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİFENTHİON İÇEREN ORTAMDA BSO ve NAC'nin Oreochromis niloticus'daBEYİN DOKUSUNDA GLUTATYON METABOLİZMASI, LİPİDPEROKSİDASYONU ve ASETİLKOLİNESTERAZ AKTİVİTESİNEETKİLERİPetek PİNERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Nevin ÜNERYıl : 2005, Sayfa: 112Jüri : Prof. Dr. Nevin ÜNER: Prof. Dr. Cahit ERDEM: Doç. Dr. Bedii CİCİKBu çalışmanın amacı juvenil Oreochromis niloticus'da beyin dokusundaorganofosforlu insektisid fenthion içeren ortamda GSH sentezi inhibitörü bütiyoninsülfoksimin (BSO) (50 mg/kg) ve antioksidant ve GSH öncüsü N-asetilsisteinin (NAC) (100mg/kg) intraperitonal dozlarının tek başına ve birlikte uygulanmalarının GSH ve GSH ileilişkili enzimlere, lipid peroksidasyonuna ve AChE enzim aktivitesine etkilerinibelirlemektir. Bu amaçla 24, 48 ve 96 saat süreyle bu bileşiklerin GSH sistemine etkilerinibelirlemek üzere GSH ve GSSG miktarları ile GSH/GSSG oranı, GPx, GR, GST, γ-GT ve γ-GCS enzim aktiviteleri, lipid peroksidasyonuna etkilerini belirlemek üzere MDA miktarı venörotoksik etkilerini belirlemek üzere AChE enzim aktivitesi spektrofotometrik yöntemlerlearaştırılmıştır. Uygulanan %20 LC50 fenthion derişimi (0.45 ppm) APHA protokolüne göreyürütülen LC50 çalışması ile belirlenmiştir. Ayrıca çalışılan parametrelerdeki değişimler 24,48 ve 96 saat süreli depurasyon uygulamaları ile incelenmiştir.Fenthion etki sürecinde GSSG miktarında, GSH/GSSG oranında ve GPx aktivitesindeartışa neden olmuştur. BSO etkisinde fenthion GSH miktarını, GSH/GSSG oranını ve GRaktivitesini azaltmış, GSSG miktarı ile GPx ve γ-GT aktivitelerini arttırmıştır. Yüksek dozdaNAC, fenthion etkisinde GSH miktarının ve GPx aktivitesinin azalmasına, GSH/GSSG oranıile GST aktivitesinin ise artmasına neden olmuştur. Lipid peroksidasyonunda kontrole görebir değişim hiç bir grupta gözlenmemiştir. Tüm fenthion uygulamaları AChE aktivitesiniazaltmıştır. BSO ve NAC uygulaması AChE aktivitesinde artışa neden olmuştur.Bu çalışmada, fenthionun toksik etkisinde GSH ve GSH ile ilişkili enzimlerin rolaldığı belirlenmiştir. Fenthionun BSO ile birlikte uygulanmasında toksik etkide artışbelirlenmiştir. NAC'nin yüksek dozda beyinde oksidatif strese neden olduğu saptanmıştır. O.niloticus'da beyin dokusunda γ-GCS aktivitesi belirlenememiştir. BSO ve NAC'nin AChEaktivitesini arttırdığı ilk kez bu çalışma ile gösterilmiştir. Belirlenen etkilerin dört günlükdepurasyon süresinde giderilemediği bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Balık, Fenthion, N-asetilsistein, Bütiyonin sülfoksimin,GlutatyonI