Fetal posterior fossanın değerlendirilmesinde vermis-crest açısının ölçümü

AMAÇ: Posterior fossa anomalileri 5000 canlı doğumda bir görülen heterojen bir malformasyon grubunu oluşturur. Fetal santral sinir sistemi değerlendirilmesinde bazal ultrasonografiye(USG) ek olarak teknolojideki gelişmelerle birlikte ortaya çıkan üç ve dört boyutlu(4D) ultrasonografinin kullanılması da büyük önem arz etmektedir. Özellikle midsagittal planda vermisin varlığı, rotasyonu ve volümünün değerlendirilmesi ile normal posterior fossa anatomisi ve posterior fossada yer kaplayıcı oluşumların varlığının değerlendirilmesi üç boyutlu(3D) ultrasonografi ile yapılabilmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte 3D ultrasonografinin kullanımının yaygınlaşması ile beyin sapı-vermis açısı (BVA) ve beyin sapı-tentoryum açısının (BTA) ölçümü posterior fossada vermisin rotasyonunu değerlendirmek için kullanılmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda vermisin normal rotasyonunun değerlendirilmesi, normal posterior fossa anatomisinin değerlendirilmesi ve posterior fossa anomalisi varlığında prenatal tanısının konulmasına yardımcı olabilecek 'vermis-crest açısı(VCA)' adıyla yeni bir açı gündeme gelmiştir. Bu çalışmanın amacı; fetal anomali taramasında konjenital anomali saptanmayan gebelerde normal posterior fossa anatomisinin değerlendirilmesinde üç boyutlu ultrasonografi ile vermis-crest açısının ölçülmesi, bu açının gebelik haftasına göre dağılımının belirlenmesi, gözlemciler içi ve gözlemciler arası tekrarlanabilirlik karşılaştırılarak klinik pratikte uygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir. YÖNTEM: Çalışmamız Mart 2019-Şubat 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği' ne fetal anomali taraması amacıyla başvuran 18-22. gebelik haftasındaki kadınlar dahil edilerek yapıldı. Çalışmamıza toplam 162 gebe dahil edildi. Hastaların GE Voluson E8 ultrason cihazının C2-9 2D konveks probu ile iki boyutlu(2D) rutin fetal anomali taraması tamamlandıktan sonra, RAB6-D 4D konveks probu ile 'korpus kallozum' seçeneği ile fetal beyin yapılarının transventriküler ya da transserebellar planda 3D görüntüsü alındı ve kaydedildi. Aksiyal planda transvers serebellar çap(TCD), sisterna magna(CM) boyutu ve vermisin horizontal çapı(HD) ölçüldü. Midsagittal planda ise vermisin süperoinferior(SID) ve anteroposterior çapı(APD) ve VCA ölçüldü. Ölçülen çaplar yardımı ile vermis volümü ve vermis alanı hesaplandı. Bütün ölçümler iki farklı gözlemci tarafından gerçekleştirildi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen toplam hasta sayısı 162 dir. Araştırmada değerlendirilen 162 gebenin yaş ortalaması 28,85±5,31 (18-42), vakaların ortalama gebelik haftalarının 20,96±1,18 (18-23) olduğu bulundu. Ortalama VCA değeri 58,49º±16,47 olarak hesaplandı. Her iki gözlemci tarafından ölçülen VCA, volüm ve alan değerlerinin hem gözlemciler içi hem de gözlemciler arası karşılaştırmada istatistiksel açıdan yüksek pozitif ilişki olduğu saptandı(p<0,001). VCA değeri ile gebelik haftası arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmadı(p>0,05). Volüm ve alan değerleri ile gebelik haftası arasında istatistiksel açıdan anlamlı derecede pozitif ilişki mevcuttu (p<0,001). TARTIŞMA: Çalışmamızda ortalama VCA değeri 58,49° ±16,47 olarak değerlendirilmiş ve açı ile yaş, gebelik haftası, obstetrik geçmiş özellikleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı derecede ilişki olmadığı (p>0,05) saptanmıştır. Sonuçlara bakıldığında bu açının uygulanabilir ve tekrarlanabilir olduğu ortaya konmuştur. Yüksek bir sınıflar içi korelasyon katsayısı (ICC=0,906) ve küçük %95 güven aralığı (%95 CI=0,832-0,947) ile gözlemciler arası tutarlılığın iyi olduğu saptanmıştır. Sonuçlarımızı doğrulamak ve güçlendirmek için patolojik vakalar da dahil olmak üzere fazla sayıda olgunun dahil edildiği daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER: Vermis-crest açısı(VCA), Üç boyutlu ultrasonografi, posterior fossa anatomisi