FIDIC sözleşmeleri çerçevesinde uyuşmazlık çözüm yöntemleri

Teknolojinin gelişmesi dünyanın her yerini erişilebilir kılarken uluslararası ilişkileri ve dolayısıyla uluslararası ticareti de geliştirmiştir. Uluslararası ekonomik ilişkilerin ve işbirliğinin artması beraberinde hukuki sorunlar getirmiştir. Yabancılık unsuru taşıyan bir ekonomik ilişkide hangi hukuk kurallarının nasıl kullanılacağı tartışılırken aynı zamanda bütün ülkeler için geçerli olacak standartların geliştirilmesinin bir ihtiyaç olduğu da ortaya çıkmıştır. Ulusal yargı sistemleriyle entegre şekilde çalışacak uluslararası uyuşmazlık çözüm mekanizmaları bu ihtiyacın sonucunda gelişmiştir. Gelişen uluslararası ekonomik ilişkiler, etkisini inşaat sektöründe de göstermiştir. Uluslararası inşaat proje sayısının hızla artması bu alanda; taraflara, mesleki örgütlere ve ulusal yargı sistemine rehberlik edecek, kolaylık sağlayacak standartların hazırlanmasını zaruri kılmıştır. İnşaat projelerinin çok fazla değişken içermesi, taraflar arasında uyuşmazlıkların çıkma ihtimalini artırmaktadır. Teknik ve mali açıdan zaten karmaşık ve çok boyutlu olan inşaat projeleri ek olarak uluslararası bir niteliği de taşıdığında ortaya çıkacak bir uyuşmazlık tarafları içinden çıkılmaz bir sürece sokabilmektedir. Bu nedenle; hem muhtemel uyuşmazlıkların önüne geçmek hem de ortaya çıkan uyuşmazlıkların zaman ve mali bakımdan yükünü azaltmak için standart sözleşme türleri hazırlanmıştır. FIDIC sözleşme paketleri de çok farklı amaç ve kapsamda hazırlanmış olan standart sözleşme paketlerinin en yaygın kullanılan sözleşme formlarındandır. Bu çalışmada; inşaat sözleşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların FIDIC kuralları çerçevesinde nasıl çözülebileceği incelenmiştir. Çalışmada ağırlıklı olarak 2017 yılında yayınlanmış olan ve ülkemizde çok yaygın kullanılan Kırmızı Kitap baz alınmıştır. Türk hukukuna göre sözleşmeleri ve özelde inşaat sözleşmelerini kapsayan eser sözleşmelerini inceleyerek başlayan çalışma akabinde yabancılık unsurunu detaylandırarak uluslararası sözleşmelere geçiş yapmıştır. Çalışmanın asıl amacı uluslararası inşaat sözleşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların FIDIC çerçevesinde çözülme yollarının incelenmesidir. İnşaat projelerindeki uyuşmazlıkların çözüm sürecini daha hızlı, daha ucuz ve daha adil yürütme iddiasını taşıyan FIDIC kurallarının etkinliğinin analiz edilmesi temel gayedir. Bu analiz yapılırken 1987, 1999 ve son versiyon olan 2017 FIDIC versiyonları dikkate alınmıştır.