Finans piyasalarında yatırımların değerlendirilmesinde Fintech ve yapay zekâ uygulamaları: Türkiye örneği

Bankacılık ve finans sektöründe ürün gelişimine yönelik stratejik hedefler, küresel para piyasalarını şekillendiren ve bu sürece bağlı olarak yeni teknolojik gelişmeleri tetikleyen önemli unsurların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Fintek ve yapay zekâ uygulamaları, küresel para piyasalarının teknolojik olarak ortaya çıkardığı dönemsel ürünlerdir. Bu tür teknolojik gelişimlere uyum sağlanması ise, ülkelerin teknolojik altyapısına bağlı olarak bu ürünlerin uygulanmasını ve adaptasyon süreçlerini etkilemektedir. Bu süreçte, bankaların finansal teknoloji şirketleri ile ortak bir strateji çatısı altında bankaların uygulama programlama ara yüzleri gibi çeşitli altyapı hizmetlerini kullanmak suretiyle optimize edilip yeni ürünlerin ortaya çıkarılması sağlanabilir. Bu kapsamda çalışmamızda, Türkiye ekonomisinde finansal sistemde meydana son dönemde kullanımı yaygınlaşan Fintek ve yapay zekâ uygulamalarının ve bu kapsamda geliştirilen mobil bankacılık ve internet bankacılığı uygulamalarının ve işlem hacimlerinin yatırım kararlarına ve dolayısıyla bankacılık karlarına olan etkileri analiz edilecektir. Bu kapsamda bu çalışmada Türkiye ekonomisinde seçili mobil ve internet bankacılığı değişkenlerin bankaların aktif kârlılıkları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Aktif kârlılık oranları, mobil ve internet bancalığında sırasıyla finansal olmayan işlemler, para transferleri, işlem hacmi, kredi kartı işlem hacmi, döviz işlem hacmi ve yatırım fonları işlem hacmi verileri çeyrek dönem olarak 2013: Q1-2023: Q4 periyodu için ARDL sınır testi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın analiz bulgularına göre ilgili bağımsız değişkenlerin bankacılık aktif rasyosu ile uzun dönemli eşbütünleşik oldukları sonucuna ulaşılmıştır.