Finansal içerme ile bankaların finansal sağlamlığı arasındaki ilişki: Seçilmiş ülkeler örneği

Bu tezin amacı finansal içerme ile bankaların finansal sağlamlığı arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda banka z skoru, bankacılık penetrasyonu, kullanılabilirlik ve kullanımı temsil edilen veriler 2010-2021 dönemini kapsayacak şekilde yıllık olarak toplanmış ve kurulan iki model panel eş bütünleşme analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda, Model 1'de bağımlı değişken (banka z skoru) ile bağımsız değişkenler (bankacılık penetrasyonu, kullanılabilirlik ve kullanım) arasında panel eş bütünleşme olmadığından analize Panel VAR; Model 2'de bağımlı (banka z skoru) ve bağımsız değişken (tarafımızca hesaplanan finansal içerme endeksi) arasında panel eş bütünleşme olduğu gözlendiğinden analize Panel VEC yöntemleriyle devam edilmiştir. Model 1 için yapılan Panel VAR analizi sonucuna göre banka z skor değeri ile yine banka z skoru değerinin bir ve üç dönem gecikmeli değeri arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Yine analiz kapsamında Model 1 için yapılan Wald testi sonucuna göre de bağımsız değişkenlerden bağımlı değişkene doğru nedensellik yoktur. Ancak çalışmada banka z skorundan kullanım değişkenine doğru ve ayrıca kullanılabilirlikten bankacılık penetrasyonuna doğru nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Model 2'de ise uzun dönemde finansal içerme endeksinden banka z skoruna doğru, banka z skorundan da finansal içerme endeksine doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Ayrıca finansal içerme endeksinin banka z skoru üzerindeki, banka z skorunun da finansal içerme endeksi üzerindeki kısa dönemli etkisi istatistiki açıdan anlamlı değildir. Chi2 istatistiklerine göre finansal içerme endeksinden banka z skoruna doğru kısa dönemli bir nedensellik ilişkisi yok iken banka z skorundan finansal içerme endeksine doğru kısa dönemli bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır.