Finansal serbestleşmenin para politikaları üzerine etkileri: Türkiye örneği

Finansal Serbestleşmenin Para Politikaları Üzerine Etkileri: Türkiye ÖrneğiBurcu BİLİRDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsüİktisat Anabilim DalıPara ve Banka ProgramıTeorik temelleri uzunca bir geçmişe sahip olan finansal serbestleşme(liberalleşme) fikri, özellikle 1970'lerin başında Bretton-Woods sistemininyıkılması sonrasında önem kazanmış, 1980'lerin ikinci yarısı ve 1990'lı yıllardatüm dünyaya yayılmıştır. Finansal serbestleşme uygulamaları, bu sürece ayakuydurmak ve finansal bütünleşmenin getireceği faydalardan yararlanmakisteyen bazı ülkelerde olumlu sonuç verirken, birçok ülkede ekonomik ve sosyalmaliyeti yüksek krizlere neden olmuştur. Bu ikilem, finansal liberalizasyon vebu süreçte uygulanan politikaların etkinliği konusundaki tartışmaları artırmış,konunun daha detaylı incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.Finansal serbestleşme uygulamaları ile birlikte sermaye hareketleriüzerindeki kontroller kaldırılmış, bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler,gelişmiş ülkelerdeki fonların dünya ölçeğindeki hareketine imkan sağlamış,mali piyasaların globalleşmesine ve entegrasyonuna katkı yapmıştır. Böyle birortamda finansal piyasalar arasındaki etkileşim giderek artmış ve parapiyasaları uluslararası bir nitelik kazanmıştır. Bu durum para politikasıuygulamalarını zorlaştırmış ve daha fazla dikkat gerektiren bir konu halinegetirmiştir.Finansal serbestleşme süreci para politikalarını önemli ölçüde etkilemiş,para politikası ile ulaşılmak istenilen nihai amaç ve bu amaca ulaşabilmek içinkullanılacak araç ve stratejiler farklılaşmıştır. Bu süreçte, fiyat istikrarı parapolitikasının temel amacı haline gelmiş, piyasa bazlı para politikası araçları veenflasyon hedeflemesi stratejisi ön plana çıkmıştır. Türkiye'de finansalserbestleşme süreci 1980 yılında başlamış, 1989 yılından itibaren hızkazanmıştır. Birçok gelişmekte olan ülke gibi, Türkiye de finansalliberalizasyon sürecine ayak uydurmakta zorlanmış ve para politikasıuygulamalarında yeterince etkili olamamıştır.Anahtar Kelimeler: 1) Liberalizasyon, 2)Finansal Serbestleşme, 3)ParaPolitikaları, 4)Merkez Bankası, 5)Türkiye Ekonomisi