Firmaya özgü yetenekler ve yaşam boyu gelir ilişkisi

Bireylerin bir firmada çalışırken firmaya özgü yetenek kazanımlarının yaşam boyu gelirlerine etkisinin varlığına dair tartışmalar işgücü iktisadında süregelen bir konudur. Literatürde, çalışanların aynı firmada istihdam ilişkisinin devam etmesinin ücretleri üzerinde artıcı bir etkiye sahip olup olmadığı konusunda analizler yapılırken özellikle kıdem getirisi, ücretlerin firmaya ilişkin bileşeni olarak görüldüğünden üzerinde durulan alan olmuştur. Bu doğrultuda bu tezin konusu da çalışanların firmaya özgü yetenek kazanımlarının genel işgücü piyasası tecrübesi ile de karşılaştırılarak bireylerin yaşam boyu gelirleri ile ilişkini analiz etmektir. TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi Mikro Veri Seti kullanılarak 2004-2015 yılları için havuzlanmış yatay kesit veriden hareketle yapılan tahmin sonucunda 10 yıllık kıdemin ücret üzerindeki yaratacağı artış lise altı mezunu erkek çalışanlar için %2.6, lise mezunları için %7, üniversite mezunları için ise %11.8 olarak elde edilmiştir. İkinci olarak ise 2012-2015 arası yıllara ilişkin dört yıllık Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi Panel Data kullanılarak Multinomial Logit Model ve fark içinde fark yöntemleri kullanılarak çalışanların, sektör, meslek ve iş değiştirme kararları ile bu değişikliklerin ücretleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu doğrultuda ücret değişimi, çalışma saatlerindeki azalma, formel sektöre geçme, sağlık durumu, eğitim gibi faktörlerin bu kararları ne ölçüde etkilediği analiz edildikten sonra özellikle sektör değişikliğinin ücret artışı getirdiği görülmüştür. Bu bağlamda, beşeri sermayesini veya bir diğer ifade ile tecrübesini diğer sektöre taşımayı başaranlar için bu durumun sektörden elde edilen bir kazanca yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.