Fizik öğretmenlerinin ve fizik öğretmen adaylarının elektrik konusundaki orantısal akıl yürütmeye dayalı pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, fizik öğretmenlerinin ve fizik öğretmen adaylarının elektrik konusundaki orantısal akıl yürütmeye dayalı pedagojik alan bilgilerinin incelenmesidir. Çalışmaya Ankara ilinde MEB'e bağlı çeşitli ortaöğretim kurumlarında görev yapan 10 fizik öğretmeni ve Hacettepe Üniversitesi Fizik Öğretmenliği Bölümünde öğrenim görmekte olan 5 fizik öğretmeni adayı katılmıştır. Çalışmanın yöntemi nitel araştırma yaklaşımı olup araştırma deseni olarak nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak ise orantısal akıl yürütme soruları, yarı-yapılandırılmış görüşme soruları, içerik gösterimi, kart gruplama aktivitesi ve öğretmen dokümanları kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler analiz edilirken tümevarımsal ve tümdengelimsel analiz yaklaşımları benimsenmiş olup hem içerik analizi hem de betimsel analiz birlikte kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının elektrik ile ilgili orantısal akıl yürütme sorularını çözerken kullandıkları problem çözme stratejisi içler-dışlar çarpımı stratejisi olduğu görülmüştür. Öğretmenler ve öğretmen adayları öğrencilerin elektrik problemleri çözerken öncelikle matematiksel zorluklar yaşadıklarını ifade etmiş, bunun yanı sıra konuya özgü ve duyuşsal zorluklar yaşadıklarını da belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarından elde edilen sonuçlar da öğretmenlerden elde edilen sonuçlarla paralellik göstermektedir. Öğretmenler orantısal akıl yürütme gerektiren elektrik konularını anlatırken çoğunlukla düz anlatım, gösteri ve simülasyon gibi yöntemlerin kullandıklarını ifade ederken öğretmen adayları ise bunlara ek olarak deneyden yararlanabileceklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının orantısal akıl yürütmeye ilişkin inançları da benzer yönde olup öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının elektrik konusunu anlatırken sahip oldukları oryantasyonların çoğunlukla öğretmen merkezli oryantasyonlar olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgisinin öğretim programı, öğrenci bilgisi, öğretim yöntem ve teknik bilgisi ve değerlendirme bilgisi bileşenleri bakımından sınırlı bilgiye sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.