İslami şirketlerde emeğin denetim biçimleri, rıza ve direniş:Kayseri'de bir fabrika örneği

Bu tez, Kayseri'deki bir fabrikanın emek süreçlerinde kontrol ve direniş arasındaki diyalektik ilişkiye odaklanmaktadır. 1990'larda Türkiye'de Neo-liberalizm ile İslam arasındaki füzyon, emek süreçlerindeki değişim ile birlikte emek-sermaye karşılaşmasında enformel emek denetim stratejilerini belirginleştiren değişikliklerin önünü açtı. Emek süreci çalışmalarında dindar muhafazakarlığa, rızaya ya da tabiiyete dayalı ilişkiler üzerinden yaklaşılmasına karşın bu tez, dindar-muhafazakarlığı işçiler arasında rıza üreten bir unsur olarak almayarak, emek sermaye çelişkisinde denetimin etkisinin daha karmaşık olduğunu göstermiştir. Bu doğrultuda, işçiler ve yöneticilerin deneyimlerinin çeşitli karşılaşmaları incelenerek, rızaya dayalı emek kontrolünün sınırları ve direnişin olasılığı arasındaki ilişki ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma, işçiler ve yönetim arasında gerginliğe ve tansiyona dayanan ilişkilerin berraklaşması ile birlikte emeği denetleyen stratejilerin de değiştiğini savunarak emek sürecinde işçilerin aktif bir katılımcı olduğunu gösterir. Bu noktada, tezin temel argümanı ise denetim stratejileri çeşitli biçimlerde emek sürecinde varlığını sürdürse bile işçilerin günlük 'direnme' pratikleri ve deneyimlerini anlamlandırma biçimlerinin kolektif bir hareketi biriktirmeye devam ederek emek sürecinin asıl dinamiği olduğudur.