Fototerapi uygulanan ratların testislerinde meydana gelen histopatolojik değişikliklerin ve uygulanan E vitamininin bu değişiklikler üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

GİRİŞYenidoğan döneminde indirekt hiperbilirubinemi çok sık görülür. Tedavisinde en sık kullanılan yöntem fototerapidir. Çok yaygın bir şekilde kullanılan fototerapinin bilinen birçok yan etkisi mevcuttur. Ancak fototerapinin testisler üzerine olan yan etkileri ile ilgili az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmalarda koruyucu olarak kullanılmış olan bir madde yoktur.Bu çalışmanın amacı fototerapinin rat testislerinde oluşturduğu histopatolojik değişiklikleri saptamak ve önemli antioksidanlardan olan E vitamininin bu değişiklikler üzerine etkisini değerlendirmektir.GEREÇ VE YÖNTEMLERÇalışmaya 15 Wistar albino gebe ratla başlandı. Gebe ratlar doğurduktan sonra gruplar oluşturuldu. Gruplar kontrol grubu (n:28), fototerapi grubu (n:23) ve E vitamini + fototerapi grubu (n:34) olarak belirlendi. Deney doğumdan 12 saat sonra gerçekleştirildi. Önce fototerapi grubuna 72 saat sürekli fototerapi uygulandı. E vitamini grubuna ise önce 30 mg/kg dozunda intramusküler E vitamini ve ardından 72 saat sürekli fototerapi uygulandı. İkinci ayın sonunda cinsiyetler belirlendi. Her gruptan 10 erkek rat 24 haftalık oluncaya kadar takip edildi. 24. haftada tüm ratların sol testisleri alındı.Alınan testislerden histopatolojik olarak hematoksilen- eozin ile boyama ile seminifer tübül çapları ve Johnsen skorlaması ile de spermatogenezis istatistiki olarak değerlendirildi. Ayrıca TUNEL yöntemi ile apoptozis semikantitatif olarak değerlendirildi.BULGULARÇalışmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde seminifer tübül çaplarında gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Spermatogenezis sonuçlarında ise fototerapi grubunda spermatogeneziste, kontrol ve E vitamini grubuna göre anlamlı bir azalma olduğu tespit edildi (p<0.05). Ayrıca kontrol grubu ile E vitamini grubu arasında spermatogenezis değerlendirilmesinde anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Apoptozis verilerine göre fototerapi grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında apoptozisin belirgin arttığı tespit edildi. Bununla birlikte E vitamini grubunda, kontrol ve fototerapi grubuna göre apoptozisin azaldığı gözlemlendi.SONUÇFototerapinin, rat testislerinde spermatogenezisi azalttığı ve apoptozisi ise arttırdığı gösterildi. Kullanılan E vitamininin ise fototerapinin rat testisinde oluşturduğu olumsuz etkilere karşı koruyucu özelliği olduğu tespit edildi.