Francis Bacon'un yeni mantık (new organum) anlayışı

Çalışmamızın ana konusu, Aristo'nun ve takipçilerinin savunduğu dedüktif metoda karşı olan Francis Bacon'un endüktif metodudur. Bacon, savunduğu endüktif metot ile insanın bakışını, tek tek nesnelere yönelterek bilimsel gelişmelerin ve bilimsel zihniyetin temelini atmıştır. İnsanın öncelikli görevinin, evreni araştırıp anlamak ve böylece evrendeki kanunları ortaya çıkarmak olduğunu belirten Bacon, insanın bu görevi yerine getirebilmesi için öncelikle zihnindeki idollerden kurtulması gerektiğinin ve deney ve gözleme değer vermesinin altını çizmektedir. Evreni anlamayı, evrene egemen olmakla özdeş tutan Bacon, bu egemenliğin ilk koşulunun, onu kendi bütünlüğü içinde bilmek ve onu yöneten genel yasaları kavramak olduğunu ifade eder. Bu yasaları kavramanın tek yolu ise, zihindeki idolleri temizleyip bilimsel kanunlara varmada acele etmeden uygulanan tümevarım yöntemidir. Bu bağlamda Bacon, deneyin, gözlemin, duyuların, duyu verilerinin ve zihnin önemini her zamankinden daha fazla vurgulayarak özellikle ampirist karakterini bütün düşüncelerine yansıtmıştır. Bacon'un ileri sürdüğü endüktif metot, insanların zihniyetlerini de bilimsel zihniyete yönelterek Aristo mantığını kendilerine siper edinen Ortaçağ anlayışının, kilisenin, Hıristiyan kutsal değerlerinin ve Hıristiyan din adamının karizmasını azaltarak aklın, bireyselliğin, bilimin ve tecrübeciliğin karizmasını arttırmıştır. Rönesans dönemi özelliklerini yansıtan Bacon, bilimlerin geri kalma sebebini, özellikle Ortaçağ felsefe anlayışına yüklemektedir. Dedüktif metodu eleştirip kendi epistemolojisini ortaya koyarak insanların evrene bakış açılarını değiştirmeye çalışmış ve bilim denince akla sadece tabiat-bilim kavramını zihinlere sunmuştur. Böylece Bacon, günümüzdeki bilim ve teknolojinin oluşmasının ve gelişmesinin ilk tohumlarını insan zihnine ekmeye çalışmıştır.