Fransızca öğretiminde kültürel boyut: Reklâm bildirilerinin Fransız kültürünü aktarmadaki yeri ve işlevi

ÖZET Çalışmamızda basılı reklam bildirilerinin Fransız kültürünü aktarmadaki yeri ve işlevinin ne olduğunu göstermeye çalıştık. Fransızca öğretiminde kültürel boyut son yıllarda önemli bir yer kazanmaya başlamıştır. Yabancı dil öğretimi artık sadece sözcük bilgisi, dilbilgisi, vb. olarak görülmemekte, bunların yanı sıra, o dilin konuşulduğu ülkeye ait sosyokültürel değerlerin öğrenimini de kapsamaktadır. Birinci bölümümüz kültür kavramına ayrılmıştır. Kültür oldukça geniş ve çok anlamlı bir kavramdır. Biz, yabancı dillerin öğretimi için kültürün ne demek olduğunu anlamaya çalıştık. Kültür kavramını daha iyi açıklayabilmek için; öncelikle dil, toplum ve kültür arasındaki ilişkileri incelememiz gerektiğini saptadık. Bu üç kavramın oldukça sıkı, hatta ayrılmaz ilişkiler içerisinde olduklarını fark ettik. İkinci bölümümüzde, yabancı dil sınıfında okutulacak kültür çeşitlerini bulmaya, daha sonra da Fransızca öğretiminde kullanılan yöntembilimlerde kültürün ve imgenin yerini anlamaya çalıştık. Birçok kültür çeşidi olduğunu saptadık ve bunları reklam bildirilerinden örnekler vererek sınıflandırmaya çalıştık. Üçüncü bölümümüzde, Fransızca öğretiminde kullanılan yöntembilimlerdeki kültür ve imgeyi ve yöntembilim tarihinde bu kavramları birlikte ele aldık. İmgenin yöntembilim tarihinin en başında bile kullanıldığını tespit ettik. Esas olan, kültür ve imge ilişkisinin yöntemlerle yararlı hale gelmesiydi. Dördüncü bölümümüzde imgenin algılanması üzerinde durduk. Bu konunun çalışmamızda önemi bir nokta oluşturduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle, imgenin karşısında okuyucunun durumunu anlamaya çalıştık, çünkü imgenin anlamı okuyucuya bağlıdır. Daha sonra imgeyi iki bölümde sınıflandırdık: sabit imgeler ve hareketli imgeler. Sınıflandırmayı yaptıktan sonra, imge, medya, ideoloji ve kültür kavramları arasındaki ilişkileri anlamaya çalıştık. İmgenin dağıtım aracına göre güç kazandığını saptadık. 5 Beşinci bölümümüz bir ileti olarak reklama ayrıldı. Reklam belirli bir kitleye seslendiğine göre, bir ileti olarak kabul edilebilir. Halka bir ürün hakkında bilgi vermek, amaçları arasındadır. Bu nedenle, ilk olarak, reklamı iletişimsel bir mesaj olarak incelemeye karar verdik. Reklam, belirli bir kitleye mesaj vermeyi amaçladığına göre, bir iletişimden bahsedebiliriz, ancak bu iletişim ayrışık ve mesafelidir. Reklam afişlerini çeşitli iletişim kuramlarına göre incelemeye çalıştık. Daha sonra, bu afişleri sözbilimsel ileti olarak inceledik. Reklam, tüketiciyi ikna etmeye ve onları inandırmaya dayanır. Reklamcılar, kanıtlama tekniklerini kullanarak, aynı zamanda reklam afişlerine çeşitli söz sanatlarını da katarak sözbilimden de yararlanırlar. Reklamları sözbilimsel ileti olarak inceledikten sonra, söz edimi olarak ele aldık. Sözceleme durumu, reklam afişlerinde edimsöz boyutunda önem kazanır. Reklam afişlerindeki sözceleme durumunun üç boyutunu incelemeye çalıştık: düzsöz boyutu, edimsöz boyutu, etki söz boyutu. Son olarak, reklam afişlerinin derin yapısını anlamak için bunları göstergebilimsel açıdan inceledik. Bu afişlerdeki anlamın çeşitli kavramların (zayıf/şişman, hasta/sağlıklı, vb.) zıtlığına dayandığını gördük. Çalışmamızı bitirirken, Türkiye‟deki üniversitelerin Fransız Dili Eğitimi Anabilim dallarında okutulan "Fransızca Sözlü İletişim" ve "Fransız Kültürü" dersleri için ders planı hazırladık. Bu ders planlarının öğretmenlere reklam afişlerinin derslerde kullanımı hakkında ışık tutacağını düşünmekteyiz.