Özgür iradeye karşı devlet iradesi: Bin Dokuz Yüz Seksen Dört ve Cesur Yeni Dünya'nın tümevarımsal bir karşılaştırması

Birey, düşünce ve özgür irade açısından nihai iyiye ulaşmak için mücadele eder. İnsanın varlığı, felsefi bir iyilik olduğu kadar insan yaşamının da temel konularından biri olmuştur. Birey, toplum içinde ruh olarak yer alır. Bireyin ulaşmak istediği nihai iyinin dikkate değer bir şekilde kavramak için, bireyin dünyanın ruhu olan anima mundi'nin bir parçası olarak nasıl yaşadığının çıplak gözle görülebilmesi gerekir. Toplum, insan yaşamının bir parçası olarak, bireyin yaşamını şekillendirir ve bağlı olduğu organik bir varlık olduğu için onu oluşturan birey için özgür irade kavramlarının anlaşılmasına yardımcı olur. Tez, George Orwell tarafından yazılan Bin Dokuz Yüz Seksen Dört ve Aldous Huxley tarafından yazılan Cesur Yeni Dünya olmak üzere iki distopik roman aracılığıyla devlet mekanizmasının kökleri ve kullandığı aygıtlar ile bireyin devlet karşısındaki yerine dair felsefi tefekkürlere odaklanmaktadır. Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün kahramanı Winston Smith, daha iyi bir gelecek ve özgür irade uğruna Okyanusya Partisi'nin yanı sıra, Okyanusya'nın totaliter yönetimini elinde tutan neredeyse mutlak güçlü lideri Büyük Birader'e karşı da mücadele etmektedir. Cesur Yeni Dünya ise özgür irade kavramına bambaşka bir bakış açısı getiriyor. Uzak bir gelecekte inşa edilen Dünya Devleti, en düşükten en yükseğe kadar farklı kastları oluşturan önceden şartlandırılmış bireylerden oluşmaktadır. Dünya Devleti'ne karşılık, Ayrı- Bölge bir panzehir olarak sunulmaktadır. Romanın kahramanı John (Vahşi), teoride ve pratikte iki ayrı dünyayı görünür kılar ve her iki topluma da getirilen kurallar dizisine bir alternatif tasarlamayı amaçlar. Okyanusya Partisi, Cesur Yeni Dünya'nın çeşitli kastlardan oluşan şartlandırılmış toplumuyla karşılaştırılacaktır. Özgür iradenin tanımlanması, iki romanın bu kavrama nasıl odaklandığı ve bireyin daha büyük bir toplumsal varlığın parçası olarak iki farklı bakış açısının ortaya koyduğu engelleri nasıl aştığının açıklanması, bireyin tiranlığa, totaliter rejimlere ve bilinçsiz koşullanmaya nasıl tepki verdiğini anlamaya yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Aldous Huxley, Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, Cesur Yeni Dünya, Distopya, Distopya Karşılaştırmaları, George Orwell, Özgür İrade, Şartlandırma, Ütopya