Futbol endüstrisi ve Borsa İstanbul'da işlem gören futbol kulüplerinin finansal analizi

Futbol, 1800'lü yılların ortasından itibaren bir dizi kurallar çevresinde şekillenerek günümüzdeki halini almıştır. Bu dönemden itibaren ülkeler genelinde de desteklenen futbol için çeşitli kurum ve kuruluşlar açılmıştır. Ekonomik gelişimini hızla sürdüren futbol 1980'li yılların sonundan itibaren sadece spor aktivitesi olmaktan çıkmıştır. 1995 yılında alınan Bosman kararları ile tamamen endüstrileşen futbol bir çok sektöre doğrudan etkisi olan bir iş kolu haline gelmiştir. Futbol endüstrisi, piyasa yapısı ve kaynak yaratma gücü itibariyle yüzlerce milyar dolara etki eden bir pazar haline gelmiştir. Bu pazarın içinde faaliyet gösteren futbol kulüpleri de durumdan doğrudan etkilenmiş ve yüksek bütçelere sahip yapılar halini almıştır. Bu denli yüksek bütçelere sahip olan kulüplerin finansal ve yönetimsel performanslarının analiz ihtiyaçları da ön plana çıkmaktadır. Büyük bütçelere sahip olan futbol takımları gerek yönetimsel stratejilerini uygulayabilmek gerek daha kolay ve hızlı yönetilebilmek adına dernek statüsünden şirket statüsüne geçiş sürecine girmişlerdir. Şirketleşen ve daha yüksek pazar payı elde etmeyi hedefleyen kulüpler gerek pazarlama geliri gerek sportif başarının getirdiği ödül gelirlerini elde etmek amacıyla yüklü miktarda transfer harcamaları yapmış ve gelir gider dengeleri olumsuz yönde etkilenmiştir. Yaşanan bütçe açıkları sebebiyle düşük maliyetli fon arayışına giren kulüpler anonim şirketlerine bağlı iştirakleri aracılığı ile sermaye piyasalarına açılmışlardır. Kulüpler bu noktadan itibaren kurumsal yönetim anlayışı ile hem finansal hem de yönetimsel açıdan profesyonel şekilde yönetilmeyi hedeflemiş olsalar da istenilen seviyeye ulaşamamışlardır. Bu tez çalışmasında, futbol endüstrisinin genel yapısı ve hisseleri Borsa İstanbul'da işlem gören profesyonel futbol kulüplerimizin finansanal performansı oran analizi yoluyla ölçülmüştür. Aynı zamanda söz konusu kulüplerimizin halka arz modelleri, yönetimsel ve finansal yapılanma farklılıklarına da değinilmiştir.