Futbolcuların kullandıkları taktiksel beceriler ile mükemmel performans düzeyleri arasındaki ilişkilerin araştırılması

Bu çalışma, amatör ve profesyonel lig futbolcularının kullandıkları taktiksel beceriler ile mükemmel performans düzeyleri arasındaki ilişkilerin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, Türkiye Futbol liglerinde amatör ve profesyonel düzeyde aktif olarak oynayan lisanslı futbolcular katılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye liglerinde amatör ve profesyonel olarak lisanslı oynayan 18-38 yaş aralığında kadın ve erkek takımları ile sınırlandırılmıştır. Araştırmaya, futbolcuların taktiksel becerilerini ölçmek amacıyla, Yarayan vd., (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan ve geliştirilen "Sporda Taktiksel Becerileri Envanteri (STBE)" ile Esentaş vd., (2020) tarafından uygulanan "Sporda Mükemmel Performans Düzeyi Ölçeği (PPS-S)" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular önce SPSS programına kaydedilip ardından Anova ve t-testi yapılarak gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Araştırmada, değişken grupların aralarındaki ilişkilerin incelenmesi için korelasyon testlerinden yararlanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda ortaya çıkan bulgular, tablolar şeklinde sunularak yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlardan yola çıkarak, güncel yerli ve yabancı literatür taranarak desteklenmiştir ve tartışma-sonuç kısımları oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, çalışmaya katılan sporcuların 25,9'u kadın, %74,1'i ise erkek olmak üzere kadın futbolcuların yaş ortalamaları 20,06±3,18 iken, erkek futbolcuların yaş ortalamaları 23,34±5,62 olarak belirlenmiştir. Araştırmada yer alan erkek ve kadın sporcuların %16,3'ünü profesyonel sporcular, %83,7'sini ise amatör futbolcu grupları oluşturmaktadır. Sporcuların eğitim durumları incelendiğinde farklı eğitim düzeyine sahip futbolcular arasında anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Buna göre ortaya çıkan sonuçlarda en yüksek dağılımın %58,6'sının lise mezunu olduğu onu takiben %37,4'sının lisans düzeyimde öğrenim durumuna sahip olduğu belirlenmiştir. Mevcut araştırmaya katılan sporcuların lisanslı olarak aktif oynadıkları süreler incelendiğinde farklı yıl aralıklarında futbol oynayan sporcular arasında manidar anlamda farklılıklar olduğu görülmüştür (p<0,05). Araştırmada kadın ve erkek futbolcuların, sporda taktiksel beceri alt boyutları ile toplam puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Benzer şekilde mükemmel performans puanlarında da erkek sporcuların kadın sporculara göre yüksek puana sahip oldukları görülmüştür. Futbolcular, lisanslı futbol oynama yıllarına göre değerlendirildiğinde ise sporda taktiksel beceriler alt boyutları ile STBE toplam puanları arasında anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Futbolcular, lisanslı futbol oynama yıllarına göre değerlendirildiğinde; sporda taktiksel beceriler alt boyutlarının tümünde, 1-5 yıl arasında futbol oynayan sporcuların puanlarına göre, daha fazla yıl futbol oynayan diğer tüm gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada elde edilen bulgulardan yola çıkarak, futbolcuların kullandıkları taktiksel beceriler açısından, 1-5 yıl arasında futbol oynayan sporcuların puanlarının daha fazla yıl futbol oynayan diğer tüm gruplarla farklılaştığı, sporda taktiksel beceriler ve mükemmel performans puanlarının cinsiyete göre farklılaşırken, statü (amatör-profesyonel) açısından farklılaşmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, amatör ve profesyonel lig futbolcularda lisanslı olarak futbol oynama yılının artmasının taktiksel beceriler açısından oldukça önemli olduğu görülmektedir. Bu noktadan hareketle, hem kadın hem erkek futbolcularda, spora başlama yaşının daha erken yaşlara indirgenmesine çalışılarak deneyim sürelerinin artırılmasının, futbolda performans için oldukça önemli yeri olan taktiksel becerilere önemli katkı sağlayacağı söylenebilir.