Futbolda ağ bilimi ile taktiksel çözümleme: 2019-2020 sezonu Türkiye süper liginden takım örneği

Araştırmanın amacı: Bu çalışmanın amacı, ağ bilimi yaklaşımı kullanarak Türkiye Süper Liginde bulunan bir takımın taktiksel çözümlemesini yapmaktır. Yöntem: Çalışmada Türkiye süper ligindeki bir takımın 2019-2020 sezonundaki 34 maçına ait pas verileri kullanılmıştır. Maçlara ait veriler kulübün yetkililerinden izin alınarak kulübün maç verilerinin kaydedildiği data kaynağından alınmıştır. Çalışma kapsamında pas ağları aracılığıyla ağ bilimi kümeleme analizi ölçülerinden modülarite ölçüsü kullanılarak taktiksel çözümleme yapılmıştır. Taktiksel çözümleme içerisinde maç sonucu, atılan gol ve yenilen gol değişkenleri modülarite ölçüsü ile çözümlenmiştir. Kümeleme analizi ve modülarite katsayıları Nodexl programı aracılığıyla yapılmış olup, yaygın olarak kullanılan clause-newman-moore algoritması kullanılmıştır. Modülarite değerleri ve gol istatistikleri SPSS 26 paket programı aracılığıyla korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Modülarite ve atılan gol değişkeni arasındaki korelasyon katsayısı -0,11 olarak hesaplanmıştır. Negatif yönlü bu ilişki hipotezimizi doğrulamakta ancak istatistiksel açıdan sıfır hipotezi (yokluk hipotezi) reddedilemediğinden ilişki doğrulanmamıştır. Aynı şekilde toplam gol ve modülarite arasında korelasyon katsayısı 0,20 (zayıf ilişki) olarak hesaplansa da istatistiksel açıdan bu ilişki doğrulanamamıştır. Araştırmamıza konu olan takımın yediği goller ve modülarite arasında korelasyon katsayısı 0,40 olarak hesaplanmış olup, bu iki değişken arasında aynı yönlü orta düzeyde bir ilişki vardır p=0,008<0,01. Modülarite değeri bize takımın taktiksel anlayışı ve gole giden yol açısından bir bilgi vermektedir. İkinci hipotezimiz yenilen gol ve modülarite değeri arasında aynı yönlü ve orta düzeyde bir ilişki görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları da göstermektedir ki pas ağ analizini yapmış olduğumuz takımın sezon boyunca yediği gollerle, ağ yapısının bir ilişkisi olduğu hesaplanmıştır. Yapılan bu çalışmada bir takımın bir sezon boyunca oynadığı maçlar göz önüne alınmıştır. Fakat tüm lig veya daha çok takımın katılarak yapılacağı analizler bu alanda daha önemli gelişmeler ortaya çıkaracağı ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Futbol, Kümeleme analizi, Modülarite, Pas ağı, Süper Lig