Garib-nāme'de sıfatlama ekleri

Türk dilinin eklerine yapım eki ve çekim eki olarak iki üst başlık altında yer bulmaya çalışılması beraberinde gramer sorunlarını getirmiştir. Günümüz gramer anlayışında şekilci bir yaklaşımla yapılan bu ikili sınıflandırmaya göre çalışmalarda, çoğunluk itibariyle, sıfatlama ekinden bahsedilmemektedir. İsme eklenmesi bakımından yapım eki ile ortak olan ancak onlar gibi anlam değiştirmeyen bu ekler, yapım ekleri başlığına dâhil edilmektedir. Ancak, son yıllarda Türk dilinin ekleşme düzeni dikkate alınarak yapılan çalışmalar, isim tamlaması kuran ekler kategorisinde yer alan sıfatlama eklerinin, anlam değiştirme görevine sahip olmaması sebebiyle yapım eki başlığı altında ele alınamayacağını ortaya koymaktadır. Anlam değiştirmemekle birlikte eklendiği isme sıfat görevini kazandırarak önüne geldiği ismi nitelemesi bakımından isim tamlaması kuran ekler sınıfı içinde yer alan sıfatlama ekleri, çeşitli alt işlevlere sahip bir gramer unsurudur. Bu bağlamda, yaptığımız çalışmada Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait gramer özelliklerini en iyi şekilde yansıtan ve hacimli bir eser olması sebebiyle kaynak olarak seçilen "Garib-nāme" adlı eser taranarak sıfatlama ekleri ve onun alt işlevleri tespit edilmeye çalışılmış ve örnekleri kaydedilmiştir. Sıfatlama ekli örnekler kaydedilirken metnin tıpkıbasımı dikkate alınmıştır. Örneklerin geçtiği beyitlerin numaraları parantez içerisinde verilmiştir. Sayı bakımından fazla olan aynı işlevin tekrarı niteliğindeki örneklerin belirli bir miktarı kaydedilmiştir. İçeriği zengin olan tamlama örnekleri verilirken, sıfatlama eki alan tamlayan unsur ve nitelediği tamlanan unsur koyu renkle gösterilmiş ve aldıkları ekler işaretlenmiştir.