Gastrointestinal sistem kanserli hastalarda kardeş kromatid değişimi sıklığı

Giriş - Amaç: Kanser sebebi kesin olarak açıklanamamış bir hastalıktır. Genel olarakmultifaktöriyel bir hastalık olarak kabul edilir. Ancak son zamanlarda genetik değişikliklerinkanser etyolojisinde ana neden olduğu ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Genetik çalışmayöntemlerinden biride kardeş kromatid değişimidir. Çalışmamızda gastrointestinal sistemkanserli hastalarda kardeş kromatid değişimi değişikliklerinin gösterilmesi amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Çalışma Mayıs 2005-Haziran 2006 tarihleri arasında DüzceÜniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde tanı konulan ve/veya tedavi edilen 15 gastrointestinalsistem kanserli hasta, 13 hasta yakını ve 15 kontrol grubu olmak üzere toplam 43 olguüzerinde yapılmıştır. Hastalardan Na-heparinli enjektöre 2 ml venöz kan alınarak aynı güngenetik laboratuvarına ulaştırıldı ve sırayla kültür, harvest, yayma ve kardeş kromatiddeğişimi boyama ve analiz işlemleri uygulandı. Sonuçlar yaş, cinsiyet, kardeş kromatiddeğişimi, mitotik indeks, replikasyon indeksi ve sigara içimi açısından değerlendirildi.Bulgular: Ortalama kardeş kromatid değişimi oranları hasta grubunda 16.06, hastayakınları grubunda 5.23 ve kontrol grubunda 3.51 olarak bulundu. Hasta grubu ile hastayakınları ve kontrol grubundaki değişiklik istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,01).Mitotik indeks düzeyi hasta grubunda ortalama 5.4, hasta yakınlarında 7.15 ve kontrolgrubunda 9.0 bulundu. Mitotik indeks düzeyleri arasında hasta grubu değerleri hasta yakınlarıve kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulunmuştur (p<0,05, p<0,01).Ortalama replikasyon indeksleri hasta grubunda 1.39, hasta yakınlarında 1.70 vekontrol grubunda 2.04 olarak hesaplandı. Replikasyon indeksleri arasında da hasta grubuolguların değerleri hasta yakınları ve kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur(p<0,01). Kardeş kromatid değişimi, mitotik indeks ve replikasyon indeksi değerlerinin yaş,cinsiyet ve sigara içiminden bağımsız olarak değiştiği saptandı.Sonuç: Kardeş kromatid değişimi, gastrointestinal sistem kanseri olan hastalardaoluşmuş DNA hasarının gösterilmesinde anlamlıdır. Ancak sonuçların gerek genetik danışmagerekse hasta yakınlarının risklerin belirlenip takiplerinde kullanılabilmesi için hastayakınlarıyla yapılacak daha geniş katılımlı çalışmalar istatistiksel olarak daha anlamlısonuçlar verebilir. Yapılacak bu çalışmalar sonucunda da bu değişikliklerin risk altındakikişilerin taranmasında veya hastalığın erken tanısında kullanılabilir bir yöntem olduğunudüşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Kardeş kromatid değişimi, gastrointestinal sistem, kanser