Gastroskopi yapılan hastaların gastrointestinal semptomlarının ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Araştırma, gastroskopi yapılan, ancak semptomların organik bir nedene dayanmadığı hastalarda gastrointestinal semptomların ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla, tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde gastroskopi yapılan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 128 hasta oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından Mart-Ağustos 2024 tarihleri arasında ''Hasta Bilgi Toplama Formu'' ve ''Gastrointestinal Yaşam Kalitesi İndeksi'' kullanılarak, yüz yüze görüşerek, ortalama 20-30 dakikada toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, standart sapma, Kolmogrow Smirnov testi, Kurtosis ve Skewness testleri, Independent t testi, ANOVA ve basit doğrusal regresyon testleri kullanıldı. Araştırmada, hastaların Gastrointestinal Yaşam Kalitesi İndeksi ana semptomlar alt boyut puan ortalaması 19.77±7.53, fiziksel bulgular alt boyut puan ortalaması 13.51±5.62, psikolojik bulgular alt boyut puan ortalaması 14.07±4.85, sosyal bulgular alt boyut puan ortalaması 11.18±2.82 ve hastalık bağımlı bulgular alt boyut puan ortalaması 28.67±6.52 olarak hesaplanmıştır. Gastrointestinal Yaşam Kalitesi İndeksi toplam puan ortalaması 87.22±21.19, son 15 günde yaşanan gastrointestinal semptom sıklığı toplam puan ortalaması 25.32±110.79 olarak bulunmuştur. Hastaların endoskopiye başvuru nedeni olan semptomun şiddeti 9-10 olan, acile başvuran, ağız içi yara sıklığı çok olan ve her gün yoğurt/ayran tüketen hastaların gastrointestinal semptom sıklığı toplam puanı daha yüksekti. Erkek hastaların, stresli olmayanların, semptom şiddeti 3-5 olanların, acile başvurmayanların, mide ve ağrı kesici ilaç kullanmayanların, ağız içi yarası olmayanların, ara öğün tüketmeyenlerin ve haftada birkaç kez yoğurt/ayran tüketenlerin yaşam kaliteleri daha yüksek ve anlamlı bulundu (p<0.05). Bu doğrultuda gastroskopi sonucu organik neden bulunamayan ve semptomları devam eden hastalar için bireysel özelliklerin tanınmasını etkin kılarak bireye özgü beslenme, egzersiz, yaşam tarzı değişikliği programları oluşturulması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Etiyolojik Faktörler, Gastrointestinal Semptomlar, Gastroskopi, Sebebi Bulunamayan Şikayetler, Yaşam Kalitesi