Gaziantep yöresi'nde kızılçamın (Pinus brutia ten.) model tabanlı potansiyel dağılım ve verimlilik haritalaması

Bu çalışma Gaziantep Yöresi'nde kızılçam türü (Pinus brutia TEN.) ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırarak, türün potansiyel dağılım alanlarını ve verimliliğini modellemek ve haritalamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasından türün potansiyel dağılımı (var-yok verisi) için 163, verimliliği (bonitet endeksi) için ise 62 örnek alandan veri elde edilmiştir. Kızılçamın potansiyel dağılım modellemesinde Lojistik Regresyon Analizi ve Sınıflandırma Ağacı Tekniği, verimlilik modellemesinde ise Aşamalı Çoklu Regresyon Analizi ve Regresyon Ağacı Tekniği kullanılmıştır. Kızılçam türünün dağılımı için en iyi sonuca Lojistik Regresyon Analizinde 6. Model (eğitim verisi ROC:0,880, test verisi ROC: 0,869) ile, verimlilik için ise Aşamalı Çoklu Regresyon yönteminin 3. Modeli (eğitim verisi ROC:0,762, test verisi ROC: 0,736) ile ulaşılmıştır. Lojistik Regresyon Analizi sonucunda potansiyel tür dağılım modelini şekillendiren değişkenler en sıcak üç ayın yağışı ve denize uzaklık olmuştur. Aşamalı Çoklu Regresyon analizi sonucunda türün yöredeki verimliliğine en çok etki eden değişkenler ise sırasıyla alüvyon, en sıcak üç ayın yağışı ve sıcaklık indeksidir. Elde dilen modeller kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile kızılçam türünün yöre ölçeğinde potansiyel dağılım ve verimlilik haritaları elde edilmiştir. Son olarak ise türün potansiyel dağılım tahmin değerinin 0.5 üzerinde olduğu alanlar ile verimlilik haritası çakıştırılarak, türün en uygun potansiyel dağılım alanları içerisinde verimlilik açısından optimum alanlar yeniden haritalanmıştır. Ayrıca çalışmada uygulanan Nitelikler Arası İlişki analizi neticesinde Cedrus libani Rich., Rosa canina L. ve Quercus cerris L. türleri, yörede kızılçamın potansiyel dağılım alanları için negatif göstergeler olarak belirlenmiştir. Yine türün ortamdaki potansiyel verimliliğinin göstergesi olabilecek türlerin tespiti için uygulanan Spearman Korelasyon analizi sonucunda ise Quercus coccifera L. türü istatistiksel olarak anlamlı tek pozitif gösterge olmuştur. Sonuç olarak bu çalışmadan elde edilen model bilgileri ve nihai haritalar; türe yönelik olarak yöre ölçeğinde yapılacak ağaçlandırma çalışmalarında öncelikli alanların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dağılım, Gaziantep, Haritalama, Kızılçam, Modelleme, Verimlilik 2020, 94 sayfa