Theses supervised by Prof. Dr. Kürşad Özkan
13 theses · Isparta University of Applied Sciences
Batı Akdeniz'de iklim değişimine göre asli orman ağacı türlerinin dağılım modellemesi
İklim değişikliği son yıllarda ekosistemler üzerinde oldukça dramatik sonuçları olan bir süreç olarak ifade edilmektedir. Özellikle canlı toplumlarının dağılımlarında meydana gelen değişiklikler dikkat çekmektedir. Buradan hareketle tez çalışması kapsamında Batı Akdeniz Havzasının batısında yer alan Köyceğiz-Dalaman ve Eşen Çayı At Havzalarında yayılış gösteren karaçam, kızılçam ve toros sediri türlerinin dağılımlarında gelecekte meydana gelebilecek muhtemel değişikliklerin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu türler ülkemizde geniş bir yayılışa sahip olan ve ekonomik talebi çok fazla olan türlerdir. Dolayısıyla türlerin sürdürülebilir kullanımları önem arz etmektedir. Sürdürülebilirliklerinin sağlanabilmesi için ise bu türlerin ekolojik isteklerinin ve iklim krizine tepkilerinin bilinmesi gerekmektedir. Çalışmada türlerin günümüz ve gelecek iklim koşullarındaki dağılımlarının modellenebilmesi için MaxEnt yöntemi kullanılmıştır. Diğer yandan türlerin önem değerleri hesaplanmış ve önem değerleri de günümüz ve gelecek iklim koşulları itibariyle rastgele orman yöntemi kullanılarak modellenmiştir. İklim verileri CHELSA veri tabanından temin edilmiştir. Gelecek iklim koşullarına ait veriler iki farklı projeksiyonuna ait olarak SSP1 2.6, SSP3 7.0 ve SSP5 8.5 senaryoları itibariyle 2100 yılı için indirilmiştir. Gerçekleştirilen dağılım modellemeleri neticesinde karaçam, kızılçam ve toros sediri türleri için AUC değerleri sırasıyla 0.881, 0.806 ve 0.902 olarak tespit edilmiştir. Yine bu türler için gerçekleştirilen önem değeri modellemelerine ait eğitim veri seti r2 değerleri ise sırasıyla 0.34, 0.21 ve 0.59 olarak tespit edilmiştir. Modelleme işlemleri neticesinde karaçam ve toros sediri türlerinin dağılımlarında büyük oranda azalmaların olacağı görülmüştür. Kızılçamın dağılımının ise SSP1 2.6 ve SSP3 7.0 senaryolarına göre artacağı SSP5 8.5 için ise kısmen azalacağı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların yörede yapılacak ormancılık çalışmaları bakımından planlamalara pratik ve etkili faydalar sağlayacağı düşünülmektedir.
Eşen çayı havzası'nda ekolojik arazi sınıflandırması ve haritalaması
Bu tez çalışması, yoğun ormancılık faaliyetlerinin yürütüldüğü aynı zamanda zengin bir flora ve fauna çeşitliliğine sahip olan Eşen Çayı Havzası'nın orman ekosistemlerinde her türlü planlama ve uygulamaya yönelik ihtiyaç duyulan temel ekolojik bilgilerin tespit edilmesine yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada odunsu vejetasyon ile çevresel değişkenlere ait matrislerin analitik-hiyerarşik yaklaşımla irdelenmesi ve denetlenmesi neticesinde havzanın ekolojik arazi sınıflandırması ve haritalaması elde edilmiştir. Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla birlikte Eşen Çayı Havzası'nda 233 örnek alanda yapılan envanter neticesinde toplamda 97 farklı odunsu bitki (ağaç ve çalı formunda) türü tespit edilmiştir. Vejetasyon toplumlarının sınıflandırmasında ikili hiyerarşik sınıflandırma esasına göre kümeleme analizi uygulanmıştır. Kümeleme analiz grupları, Sınıflandırma Ağacı Tekniği kullanılarak çevresel değişkenler ile modellenmiştir. Kümeleme analizi ve modelleme sonucunda elde edilen vejetasyon gruplarının uyumu her bir ayrım aşamasında Ki-kare ve Kappa analiziyle test edilmiştir. Anlamlı sonuç veren (p<0.05) model grupları kestirim değerleri itibariyle sayısal altlıklar üzerinde yaygınlaştırılarak haritalar oluşturulmuştur. Ayrıca vejetasyon grupları için ayırt edici türler gösterge analizi ile tespit edilmiştir. Çalışma neticesinde Eşen Çayı Havzası 5 farklı vejetasyon grubuna ayrılmıştır. Vejetasyon gruplarının ayrımında yükselti ve buna bağlı olarak iklim en etkili çevresel değişken olmuştur. Ayrıca yine yörede gölgelenme indeksi, peridotit anakayası ve kahverengi orman toprağı vejetasyon toplumlarının ayrımında etkili olan diğer önemli çevresel değişkenler olarak belirlenmiştir. Sonuç itibariyle bu çalışmayla Eşen Çayı Havzası'nın korunması, sürdürülebilirliği, geliştirilmesi ve geleceğe yönelik olarak planlanması için orman yetişme ortamı sınıfları ortaya koyulmuştur.
Ege Bölgesi-Bozdağlar Yöresi'nde bitki tür çeşitliliğinin günümüz ve iklim değişimi altında potansiyel dağılım modellemesi ve haritalaması
İklim değişikliği, son yüzyıl içerisinde orman ekosistemlerinde özellikle bitki tür çeşitliliği ve dağılım alanlarında belirgin etkilere yol açmıştır. Bu yaklaşım doğrultusunda tez çalışmasında Ege Bölgesi'nde bulunan Bozdağlar Yöresi'ndeki bitki tür çeşitliliğinin günümüz ve gelecekteki iklim koşulları altında potansiyel dağılım alanlarının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada bitki tür çeşitlilik hesaplaması kapsamında alfa tür çeşitliliği hesaplanmıştır. Alfa tür çeşitlilik hesaplamaları Shannon-Wiener indisi, Simpson indisi, doğrudan tür zenginliği hesabı ve doğru tür zenginliği (düzeltmeli) eşitliği kullanılarak BİÇEB yazılımında gerçekleştirilmiştir. Alfa tür çeşitliliğinin günümüz için potansiyel dağılım modellemesi Regresyon Ağacı, Genelleştirilmiş Eklemeli Model (GEM) ve Random Forest yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. İklim verileri WorldClim veri tabanından temin edilmiştir. Çalışmada gelecek iklim koşullarına ait veriler UKESM1-0-LL projeksiyonuna ait olarak SSP1 2.6, SSP2 4.5, SSP3 7.0 ve SSP5 8.5 senaryoları itibariyle 2081-2100 yılları için indirilmiştir. Alfa tür çeşitliliğinin modellenmesi sonucunda en yüksek R2 değeri Random Forest yönteminde tespit edilmiştir. Bu nedenle Random Forest yöntemine göre günümüz ve gelecekteki olası dağılım alanlarının potansiyel dağılım modellemesi ve haritalaması yapılmıştır. Modeli şekillendiren değişkenler eğim, bio1, bio7 ve relnoon olarak tespit edilmiştir. İklim senaryolarına genel olarak bakıldığında sahada çeşitliliğin gelecekte değişebileceği ve farklı bölgelerde bitki tür çeşitliliğinde kayıplar ve artışlar yaşanabileceği gözlenmiştir. Elde edilen sonuçların ormancılık çalışmaları bakımından bölgeye özgü koruma stratejileri ve yönetim planlamalarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Alfa tür çeşitliliği, Biyolojik çeşitlilik, Çeşitlilik modellemesi, İklim değişikliği, İklim senaryoları, Random forest
Doğu Akdeniz Bölgesinde biberiye (Rosmarinus officinalis L.) bitkisinin model tabanlı potansiyel dağılım ve verimlilik haritalaması
Bu çalışma, Akdeniz florasının karakteristik türlerinden biri olan biberiye (Rosmarinus officinalis L. syn Salvia rosmarinus Spenn.) bitkisinin, Türkiye'nin Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki potansiyel yayılış alanlarını ve verimlilik düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Artan talep ve kontrolsüz hasat nedeniyle doğal popülasyonları tehdit altına giren biberiye türünün, sürdürülebilir kullanımına katkı sağlamak bu çalışmanın temel hedeflerinden biridir. Çalışma kapsamında, Mersin ve Adana illerinde 91 örnek alanda arazi çalışmaları yürütülmüş, biberiyeye ait kuru yaprak verimi, uçucu yağ oran ve miktarı ile 1.8-sineol oran ve miktarı verimlilik ölçütleri olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen çevresel veriler ışığında MaxEnt ve Random Forest (RF) modelleme teknikleri kullanılarak, türün potansiyel dağılım ve verimlilik haritaları oluşturulmuştur. MaxEnt modellemesi ile biberiyenin yayılışını etkileyen başlıca iklimsel ve topografik değişkenler belirlenmiş, RF modeliyle ise verimliliğe etki eden faktörler ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Modelleme sonuçları, özellikle bio1 (yıllık ortalama sıcaklık), bio11 (en soğuk dönemin sıcaklığı), bio13 (en nemli ayın yağışı) gibi biyoklimatik değişkenlerin dağılım ve verimlilik üzerinde önemli rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca, gölgelenme, radyasyon indeksi, denizden uzaklık gibi topografik değişkenlerin de verimlilik ölçütleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu ortaya koyulmuştur. Sonuç olarak, bu tez çalışması biberiyenin ekolojik isteklerini, yayılış potansiyelini ve verimlilik düzeylerini modelleyerek hem türün sürdürülebilir kullanımı hem de gelecekteki iklim senaryoları çerçevesinde yapılacak planlamalar için önemli bir kaynak sunmaktadır.
Gaziantep yöresi'nde kızılçamın (Pinus brutia ten.) model tabanlı potansiyel dağılım ve verimlilik haritalaması
Bu çalışma Gaziantep Yöresi'nde kızılçam türü (Pinus brutia TEN.) ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırarak, türün potansiyel dağılım alanlarını ve verimliliğini modellemek ve haritalamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasından türün potansiyel dağılımı (var-yok verisi) için 163, verimliliği (bonitet endeksi) için ise 62 örnek alandan veri elde edilmiştir. Kızılçamın potansiyel dağılım modellemesinde Lojistik Regresyon Analizi ve Sınıflandırma Ağacı Tekniği, verimlilik modellemesinde ise Aşamalı Çoklu Regresyon Analizi ve Regresyon Ağacı Tekniği kullanılmıştır. Kızılçam türünün dağılımı için en iyi sonuca Lojistik Regresyon Analizinde 6. Model (eğitim verisi ROC:0,880, test verisi ROC: 0,869) ile, verimlilik için ise Aşamalı Çoklu Regresyon yönteminin 3. Modeli (eğitim verisi ROC:0,762, test verisi ROC: 0,736) ile ulaşılmıştır. Lojistik Regresyon Analizi sonucunda potansiyel tür dağılım modelini şekillendiren değişkenler en sıcak üç ayın yağışı ve denize uzaklık olmuştur. Aşamalı Çoklu Regresyon analizi sonucunda türün yöredeki verimliliğine en çok etki eden değişkenler ise sırasıyla alüvyon, en sıcak üç ayın yağışı ve sıcaklık indeksidir. Elde dilen modeller kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile kızılçam türünün yöre ölçeğinde potansiyel dağılım ve verimlilik haritaları elde edilmiştir. Son olarak ise türün potansiyel dağılım tahmin değerinin 0.5 üzerinde olduğu alanlar ile verimlilik haritası çakıştırılarak, türün en uygun potansiyel dağılım alanları içerisinde verimlilik açısından optimum alanlar yeniden haritalanmıştır. Ayrıca çalışmada uygulanan Nitelikler Arası İlişki analizi neticesinde Cedrus libani Rich., Rosa canina L. ve Quercus cerris L. türleri, yörede kızılçamın potansiyel dağılım alanları için negatif göstergeler olarak belirlenmiştir. Yine türün ortamdaki potansiyel verimliliğinin göstergesi olabilecek türlerin tespiti için uygulanan Spearman Korelasyon analizi sonucunda ise Quercus coccifera L. türü istatistiksel olarak anlamlı tek pozitif gösterge olmuştur. Sonuç olarak bu çalışmadan elde edilen model bilgileri ve nihai haritalar; türe yönelik olarak yöre ölçeğinde yapılacak ağaçlandırma çalışmalarında öncelikli alanların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dağılım, Gaziantep, Haritalama, Kızılçam, Modelleme, Verimlilik 2020, 94 sayfa
Gaziantep yöresi'nde kızılçamın (Pinus brutia ten.) model tabanlı potansiyel dağılım ve verimlilik haritalaması
Bu çalışma Gaziantep Yöresi'nde kızılçam türü (Pinus brutia TEN.) ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırarak, türün potansiyel dağılım alanlarını ve verimliliğini modellemek ve haritalamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasından türün potansiyel dağılımı (var-yok verisi) için 163, verimliliği (bonitet endeksi) için ise 62 örnek alandan veri elde edilmiştir. Kızılçamın potansiyel dağılım modellemesinde Lojistik Regresyon Analizi ve Sınıflandırma Ağacı Tekniği, verimlilik modellemesinde ise Aşamalı Çoklu Regresyon Analizi ve Regresyon Ağacı Tekniği kullanılmıştır. Kızılçam türünün dağılımı için en iyi sonuca Lojistik Regresyon Analizinde 6. Model (eğitim verisi ROC:0,880, test verisi ROC: 0,869) ile, verimlilik için ise Aşamalı Çoklu Regresyon yönteminin 3. Modeli (eğitim verisi ROC:0,762, test verisi ROC: 0,736) ile ulaşılmıştır. Lojistik Regresyon Analizi sonucunda potansiyel tür dağılım modelini şekillendiren değişkenler en sıcak üç ayın yağışı ve denize uzaklık olmuştur. Aşamalı Çoklu Regresyon analizi sonucunda türün yöredeki verimliliğine en çok etki eden değişkenler ise sırasıyla alüvyon, en sıcak üç ayın yağışı ve sıcaklık indeksidir. Elde dilen modeller kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile kızılçam türünün yöre ölçeğinde potansiyel dağılım ve verimlilik haritaları elde edilmiştir. Son olarak ise türün potansiyel dağılım tahmin değerinin 0.5 üzerinde olduğu alanlar ile verimlilik haritası çakıştırılarak, türün en uygun potansiyel dağılım alanları içerisinde verimlilik açısından optimum alanlar yeniden haritalanmıştır. Ayrıca çalışmada uygulanan Nitelikler Arası İlişki analizi neticesinde Cedrus libani Rich., Rosa canina L. ve Quercus cerris L. türleri, yörede kızılçamın potansiyel dağılım alanları için negatif göstergeler olarak belirlenmiştir. Yine türün ortamdaki potansiyel verimliliğinin göstergesi olabilecek türlerin tespiti için uygulanan Spearman Korelasyon analizi sonucunda ise Quercus coccifera L. türü istatistiksel olarak anlamlı tek pozitif gösterge olmuştur. Sonuç olarak bu çalışmadan elde edilen model bilgileri ve nihai haritalar; türe yönelik olarak yöre ölçeğinde yapılacak ağaçlandırma çalışmalarında öncelikli alanların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dağılım, Gaziantep, Haritalama, Kızılçam, Modelleme, Verimlilik 2020, 94 sayfa
Gaziantep yöresi'nde kızılçamın (Pinus brutia ten.) model tabanlı potansiyel dağılım ve verimlilik haritalaması
Bu çalışma Gaziantep Yöresi'nde kızılçam türü (Pinus brutia TEN.) ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırarak, türün potansiyel dağılım alanlarını ve verimliliğini modellemek ve haritalamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahasından türün potansiyel dağılımı (var-yok verisi) için 163, verimliliği (bonitet endeksi) için ise 62 örnek alandan veri elde edilmiştir. Kızılçamın potansiyel dağılım modellemesinde Lojistik Regresyon Analizi ve Sınıflandırma Ağacı Tekniği, verimlilik modellemesinde ise Aşamalı Çoklu Regresyon Analizi ve Regresyon Ağacı Tekniği kullanılmıştır. Kızılçam türünün dağılımı için en iyi sonuca Lojistik Regresyon Analizinde 6. Model (eğitim verisi ROC:0,880, test verisi ROC: 0,869) ile, verimlilik için ise Aşamalı Çoklu Regresyon yönteminin 3. Modeli (eğitim verisi ROC:0,762, test verisi ROC: 0,736) ile ulaşılmıştır. Lojistik Regresyon Analizi sonucunda potansiyel tür dağılım modelini şekillendiren değişkenler en sıcak üç ayın yağışı ve denize uzaklık olmuştur. Aşamalı Çoklu Regresyon analizi sonucunda türün yöredeki verimliliğine en çok etki eden değişkenler ise sırasıyla alüvyon, en sıcak üç ayın yağışı ve sıcaklık indeksidir. Elde dilen modeller kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile kızılçam türünün yöre ölçeğinde potansiyel dağılım ve verimlilik haritaları elde edilmiştir. Son olarak ise türün potansiyel dağılım tahmin değerinin 0.5 üzerinde olduğu alanlar ile verimlilik haritası çakıştırılarak, türün en uygun potansiyel dağılım alanları içerisinde verimlilik açısından optimum alanlar yeniden haritalanmıştır. Ayrıca çalışmada uygulanan Nitelikler Arası İlişki analizi neticesinde Cedrus libani Rich., Rosa canina L. ve Quercus cerris L. türleri, yörede kızılçamın potansiyel dağılım alanları için negatif göstergeler olarak belirlenmiştir. Yine türün ortamdaki potansiyel verimliliğinin göstergesi olabilecek türlerin tespiti için uygulanan Spearman Korelasyon analizi sonucunda ise Quercus coccifera L. türü istatistiksel olarak anlamlı tek pozitif gösterge olmuştur. Sonuç olarak bu çalışmadan elde edilen model bilgileri ve nihai haritalar; türe yönelik olarak yöre ölçeğinde yapılacak ağaçlandırma çalışmalarında öncelikli alanların belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dağılım, Gaziantep, Haritalama, Kızılçam, Modelleme, Verimlilik 2020, 94 sayfa
Kütahya Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arası ilişkiler
Ekosistem mühendisi olarak tanımlanan toprak solucanları, orman ekosistemi üzerinde olumlu etkileri olan son derece önemli canlılardır. Oldukça önemli olmalarına rağmen ülkemizde toprak solucanlarının ekolojileri hakkında yeterince kapsamlı çalışmalar yapılmamıştır. Bu nedenle Kütahya-Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 59 noktada toprak solucanı (kazma ve elle toplama, 50x50x30 cm), vejetasyon (Braun-Blanquet, 20x20 m), toprak envanteri (0-10-30 cm) yapılmış ve çevresel faktörler ölçülmüştür. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak toprak solucanı, vejetasyon ve çevresel faktörlere ait 3 ana veri matrisi oluşturulmuş ve analizler için düzenlenmiştir. Toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri, nitelikler arası ilişki analizi, kümeleme analizi, Kruskal-Wallis testi, çoklu permutasyon testi ve kanonik uyum analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda Akdağ yöresinde toprak solucanı varlığı için Fagus orientalis türü pozitif gösterge olarak tespit edilmiştir. Ölçülen çevresel değişkenlerden toprak nem içeriği, pH, toprak taşlılığı, toprak derinliği, eğim, toprak tekstürü, toprak organik madde içeriği, anakaya türü, yıllık yağış miktarı, engebelilik indeksi, nemlilik indeksi, sıcaklık yükü indeksi ve gölgelenme indeksi ile toprak solucanları arasında önemli ilişkiler olduğu ve solucanların dağılımlarında etkili değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Bu konu hakkındaki bilgi eksikliğini giderebilmek için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kütahya, Toprak solucanı çeşitliliği, Kanonik uyum analizi, Shannon-Wiener indeks, Orman ekosistemi, Biyoçeşitlilik 2020, 187 sayfa
Kütahya Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arası ilişkiler
Ekosistem mühendisi olarak tanımlanan toprak solucanları, orman ekosistemi üzerinde olumlu etkileri olan son derece önemli canlılardır. Oldukça önemli olmalarına rağmen ülkemizde toprak solucanlarının ekolojileri hakkında yeterince kapsamlı çalışmalar yapılmamıştır. Bu nedenle Kütahya-Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 59 noktada toprak solucanı (kazma ve elle toplama, 50x50x30 cm), vejetasyon (Braun-Blanquet, 20x20 m), toprak envanteri (0-10-30 cm) yapılmış ve çevresel faktörler ölçülmüştür. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak toprak solucanı, vejetasyon ve çevresel faktörlere ait 3 ana veri matrisi oluşturulmuş ve analizler için düzenlenmiştir. Toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri, nitelikler arası ilişki analizi, kümeleme analizi, Kruskal-Wallis testi, çoklu permutasyon testi ve kanonik uyum analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda Akdağ yöresinde toprak solucanı varlığı için Fagus orientalis türü pozitif gösterge olarak tespit edilmiştir. Ölçülen çevresel değişkenlerden toprak nem içeriği, pH, toprak taşlılığı, toprak derinliği, eğim, toprak tekstürü, toprak organik madde içeriği, anakaya türü, yıllık yağış miktarı, engebelilik indeksi, nemlilik indeksi, sıcaklık yükü indeksi ve gölgelenme indeksi ile toprak solucanları arasında önemli ilişkiler olduğu ve solucanların dağılımlarında etkili değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Bu konu hakkındaki bilgi eksikliğini giderebilmek için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kütahya, Toprak solucanı çeşitliliği, Kanonik uyum analizi, Shannon-Wiener indeks, Orman ekosistemi, Biyoçeşitlilik 2020, 187 sayfa
Kütahya Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arası ilişkiler
Ekosistem mühendisi olarak tanımlanan toprak solucanları, orman ekosistemi üzerinde olumlu etkileri olan son derece önemli canlılardır. Oldukça önemli olmalarına rağmen ülkemizde toprak solucanlarının ekolojileri hakkında yeterince kapsamlı çalışmalar yapılmamıştır. Bu nedenle Kütahya-Akdağ yöresinde toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 59 noktada toprak solucanı (kazma ve elle toplama, 50x50x30 cm), vejetasyon (Braun-Blanquet, 20x20 m), toprak envanteri (0-10-30 cm) yapılmış ve çevresel faktörler ölçülmüştür. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak toprak solucanı, vejetasyon ve çevresel faktörlere ait 3 ana veri matrisi oluşturulmuş ve analizler için düzenlenmiştir. Toprak solucanlarının dağılımı ile vejetasyon ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri, nitelikler arası ilişki analizi, kümeleme analizi, Kruskal-Wallis testi, çoklu permutasyon testi ve kanonik uyum analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda Akdağ yöresinde toprak solucanı varlığı için Fagus orientalis türü pozitif gösterge olarak tespit edilmiştir. Ölçülen çevresel değişkenlerden toprak nem içeriği, pH, toprak taşlılığı, toprak derinliği, eğim, toprak tekstürü, toprak organik madde içeriği, anakaya türü, yıllık yağış miktarı, engebelilik indeksi, nemlilik indeksi, sıcaklık yükü indeksi ve gölgelenme indeksi ile toprak solucanları arasında önemli ilişkiler olduğu ve solucanların dağılımlarında etkili değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Bu konu hakkındaki bilgi eksikliğini giderebilmek için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kütahya, Toprak solucanı çeşitliliği, Kanonik uyum analizi, Shannon-Wiener indeks, Orman ekosistemi, Biyoçeşitlilik 2020, 187 sayfa
Akdağ yöresi'nde (Simav) karaçam ormanlarının verimlilik modellemesi
Bu tez çalışması Kütahya İli, Simav İlçesi, Akdağ mevkiinde bulunan Akdağ kütlesindeki saf doğal karaçam ormanlarının boy gelişimi ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 20 yaşın üzerindeki eğim, bakı, yükselti, yamaç konumu ve bonitet sınıfı bakımından farklılık gösteren 75 alandan örnekleme yapılmıştır. Her örnekleme alanında bir adet toprak çukuru açılarak 0-10, 10-30, 30-60 ve 60-100 cm derinlik kademelerine göre toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri Eskişehir Orman Toprak ve Ekoloji Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü laboratuvarlarında analiz edilerek belirlenmiştir. Fizyografik faktörler, iklim özellikleri, toprağa ait özelliklerin yoğunluk (%) ve birim hacimdeki (pedon) değerleri kullanılarak karaçamın bonitet indeksi aşamalı regresyon analizi ve regresyon ağacı tekniği ile modellenmiştir. Aşamalı regresyon analizi ile iki model elde edilmiştir. İlk modelin açıklama payı %13,1 olup, modele 10-30 cm derinlik kademesindeki kil miktarı girmiştir. İkinci modelin açıklama payı %21,7 olup, bu modele 10-30 cm kademesindeki kil miktarı ve toplam kireç içeriği girmiştir. Regresyon ağacı tekniğinden de iki model elde edilmiş olup, bunların toplam varyansı açıklama payları sırası ile %29,19 ve %16,39 olarak bulunmuştur. İlk ağaç model 0-10 cm derinlik kademesindeki organik madde miktarı ve 10-30 cm derinlik kademesindeki ince toprak miktarı tarafından yapılandırılırken, ikinci model ise sadece kil miktarından oluşmuştur.
Akdağ yöresi'nde (Simav) karaçam ormanlarının verimlilik modellemesi
Bu tez çalışması Kütahya İli, Simav İlçesi, Akdağ mevkiinde bulunan Akdağ kütlesindeki saf doğal karaçam ormanlarının boy gelişimi ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 20 yaşın üzerindeki eğim, bakı, yükselti, yamaç konumu ve bonitet sınıfı bakımından farklılık gösteren 75 alandan örnekleme yapılmıştır. Her örnekleme alanında bir adet toprak çukuru açılarak 0-10, 10-30, 30-60 ve 60-100 cm derinlik kademelerine göre toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri Eskişehir Orman Toprak ve Ekoloji Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü laboratuvarlarında analiz edilerek belirlenmiştir. Fizyografik faktörler, iklim özellikleri, toprağa ait özelliklerin yoğunluk (%) ve birim hacimdeki (pedon) değerleri kullanılarak karaçamın bonitet indeksi aşamalı regresyon analizi ve regresyon ağacı tekniği ile modellenmiştir. Aşamalı regresyon analizi ile iki model elde edilmiştir. İlk modelin açıklama payı %13,1 olup, modele 10-30 cm derinlik kademesindeki kil miktarı girmiştir. İkinci modelin açıklama payı %21,7 olup, bu modele 10-30 cm kademesindeki kil miktarı ve toplam kireç içeriği girmiştir. Regresyon ağacı tekniğinden de iki model elde edilmiş olup, bunların toplam varyansı açıklama payları sırası ile %29,19 ve %16,39 olarak bulunmuştur. İlk ağaç model 0-10 cm derinlik kademesindeki organik madde miktarı ve 10-30 cm derinlik kademesindeki ince toprak miktarı tarafından yapılandırılırken, ikinci model ise sadece kil miktarından oluşmuştur.
Akdağ yöresi'nde (Simav) karaçam ormanlarının verimlilik modellemesi
Bu tez çalışması Kütahya İli, Simav İlçesi, Akdağ mevkiinde bulunan Akdağ kütlesindeki saf doğal karaçam ormanlarının boy gelişimi ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 20 yaşın üzerindeki eğim, bakı, yükselti, yamaç konumu ve bonitet sınıfı bakımından farklılık gösteren 75 alandan örnekleme yapılmıştır. Her örnekleme alanında bir adet toprak çukuru açılarak 0-10, 10-30, 30-60 ve 60-100 cm derinlik kademelerine göre toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri Eskişehir Orman Toprak ve Ekoloji Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü laboratuvarlarında analiz edilerek belirlenmiştir. Fizyografik faktörler, iklim özellikleri, toprağa ait özelliklerin yoğunluk (%) ve birim hacimdeki (pedon) değerleri kullanılarak karaçamın bonitet indeksi aşamalı regresyon analizi ve regresyon ağacı tekniği ile modellenmiştir. Aşamalı regresyon analizi ile iki model elde edilmiştir. İlk modelin açıklama payı %13,1 olup, modele 10-30 cm derinlik kademesindeki kil miktarı girmiştir. İkinci modelin açıklama payı %21,7 olup, bu modele 10-30 cm kademesindeki kil miktarı ve toplam kireç içeriği girmiştir. Regresyon ağacı tekniğinden de iki model elde edilmiş olup, bunların toplam varyansı açıklama payları sırası ile %29,19 ve %16,39 olarak bulunmuştur. İlk ağaç model 0-10 cm derinlik kademesindeki organik madde miktarı ve 10-30 cm derinlik kademesindeki ince toprak miktarı tarafından yapılandırılırken, ikinci model ise sadece kil miktarından oluşmuştur.